Алтын аю

Алтын аю
нем. Goldener Bär
2026 жылғы иегері: Илкер Чатак
Жалпы мәліметтер
Мемлекет	Германия
Марапат не үшін	Берлин кинофестивалінің үздік фильмі үшін
Құрылтайшы	Берлин кинофестивалі (Берлинале)
Негізі қаланды	1951
Ресми сайт	Ресми сайт

«Алтын аю» (нем. Goldener Bär) — Берлин халықаралық кинофестивалінің ең жоғары марапаты. Ол «Алтын пальма бұтағы» (Канн) және «Алтын арыстан» (Венеция) сыйлықтармен қатар әлемдегі ең беделді кинофестиваль сыйлықтарының бірі болып саналады. Аю — Берлин қаласының геральдикалық нышаны, ол қаланың елтаңбасында да, туында да бейнеленген.

1951 жылы өткен алғашқы Берлин халықаралық кинофестивалінің жеңімпаздарын батысгерманиялық алқа мүшелері анықтады. Ол кезде «Алтын аю» сыйлығы санаттар мен жанрларға бөлініп, бес бірдей жеңімпазға табысталған болатын.

1952 және 1955 жылдар аралығында «Алтын аю» иегерлері көрермендердің дауыс беруі арқылы анықталып отырды.

1956 жылы Кинопродюсерлер қауымдастықтарының халықаралық федерациясы (FIAPF) фестивальді ресми түрде аккредитациядан өткізді. Содан бері «Алтын аю» марапатын халықаралық қазылар алқасы сараптап, жеңімпазды тағайындайды.

Төменде 1951 жылдан бергі барлық «Алтын арыстан» иегерлерінің тізімі берілген:

Жыл	Қазақша атауы	Түпнұсқа атауы	Режиссёрі	Өндіруші ел
1951	Джиптегі төртеу (Драма)	Die Vier im Jeep	Леопольд Линдтберг	Швейцария
	Мекенжайсыз (Комедия)	...Sans laisser d'adresse	Жан-Поль Ле Шануа	Франция
	Құндыздар алқабында (Деректі фильм)	In Beaver Valley	Джеймс Алгар	АҚШ
	Әділеттілік орнады (Триллер және шытырман оқиға)	Justice est faite	Андре Кайат	Франция
	Күлше қыз (Музыкалық фильм)	Cinderella	Уилфред Джексон	АҚШ
1952	Бақытты жаздың бір күні	Hon dansade en sommar	Арне Маттссон	Швеция
1953	Үрей сыйы	Le salaire de la peur	Анри-Жорж Клузо	Франция  Италия
1954	Хобсонның таңдауы	Hobson's Choice	Дэвид Лин	Ұлыбритания
1955	Егеуқұйрықтар	Die Ratten	Роберт Сиодмак	ГФР
1956	Биге шақыру	Invitation to the Dance	Джин Келли	АҚШ
1957	12 ашулы кісі	12 Angry Men	Сидни Люмет
1958	Бүлдірген алқабы	Smultronstället	Ингмар Бергман	Швеция
1959	Бөлелер	Les Cousins	Клод Шаброль	Франция
1960	Тормес кедейі	El Lazarillo de Tormes	Сезар Фернандес Ардавин	Испания
1961	Түн	La Notte	Микеланджело Антониони	Италия
1962	Ғашықтық түрі	A Kind of Loving	Джон Шлезингер	Ұлыбритания
1963	Бусидо — самурай аңызы	武士道残酷物語	Тадаси Имаи	Жапония
	Ібіліс	Il diavolo	Джан Луиджи Полидоро	Италия
1964	Құрғақ жаз	Susuz yaz	Метин Эрксан	Түркия
1965	Альфавиль	Alphaville, une étrange aventure de Lemmy Caution	Жан-Люк Годар	Франция  Италия
1966	Тұйық	Cul-de-Sac	Роман Полански	Ұлыбритания
1967	Старт	Le Départ	Ежи Сколимовский	Бельгия
1968	Кім оның өлгенін көрді?	Ole dole doff	Ян Труэль	Швеция
1969	Ерте туындылар	Rani radovi / Рани радови	Желимир Жилник	Югославия
1970	Михаэль Верховеннің «o.k.» антисоғыс фильміне қатысты дауға байланысты марапаттар берілмеді
1971	Финци-Контини бағы	Il giardino dei Finzi Contini	Витторио Де Сика	ГФР  Италия
1972	Кентербери хикаялары	I racconti di Canterbury	Пьер Паоло Пазолини	Италия
1973	Алыстағы күн күркірі	Ashani Sanket / অশনি সংকেত	Сатьяджит Рай	Үндістан
1974	Дадди Кравицтің тәрбиесі	The Apprenticeship of Duddy Kravitz	Тед Котчефф	Канада
1975	Асырап алу	Örökbefogadás	Марта Месарош	Мажарстан
1976	Баффало Билл және үндістер	Buffalo Bill and the Indians	Роберт Олтмен	АҚШ
1977	Өрлеу	Восхождение	Лариса Шепитько	КСРО
1978	Жеделсаты	Ascensor	Томас Муньос	Испания
	Форельдер	Las truchas	Хосе Луис Гарсия Санчес
	Макстың сөздері	Las palabras de Max	Эмилио Мартинес-Ласаро
1979	Давид	David	Петер Лилиенталь	ГФР
1980	Хартленд	Heartland	Ричард Пирс	АҚШ
	Палермо немесе Вольфсбург	Palermo oder Wolfsburg	Вернер Шрётер	ГФР
1981	Тез, тез	Deprisa, deprisa	Карлос Саура	Испания
1982	Вероника Фосс-тың сағынышы	Die Sehnsucht der Veronika Voss	Райнер Вернер Фасбиндер	ГФР
1983	Билік	Ascendancy	Эдвард Беннетт	Ұлыбритания
	Ара ұясы	La colmena	Марио Камус	Испания
1984	Махаббат ағындары	Love Streams	Джон Кассаветис	АҚШ
1985	Уэзерби	Wetherby	Дэвид Хэа	Ұлыбритания
	Әйел және бейтаныс адам	Die Frau und der Fremde	Райнер Симон	ГДР
1986	Штаммхайм	Stammheim – Die Baader-Meinhof-Gruppe vor Gericht	Райнхард Хауфф	ГФР
1987	Тақырып	Тема	Глеб Панфилов	КСРО
1988	Қызыл гаолян	红高粱	Чжан Имоу	Қытай
1989	Жаңбыр адамы	Rain Man	Барри Левинсон	АҚШ
1990	Жіптегі бозторғайлар	Skřivánci na niti	Иржи Мензель	Чехословакия
	Музыкалық қобдиша	Music Box	Коста-Гаврас	АҚШ
1991	Күлкі үйі	La casa del sorriso	Марко Феррери	Италия
1992	Үлкен каньон	Grand Canyon	Лоуренс Кэздан	АҚШ
1993	Үйлену тойы	喜宴	Энг Ли	Қытай Республикасы  АҚШ
	Күнжіт майын жасаушы әйел	香魂女	Се Фэй	Қытай
1994	Әкенің атымен	In the Name of the Father	Джим Шеридан	Ұлыбритания  Ирландия
1995	Жемтік	L'appât	Бертран Тавернье	Франция
1996	Ақыл мен сезім	Sense and Sensibility	Энг Ли	АҚШ
1997	Халық Ларри Флинтке қарсы	The People vs. Larry Flynt	Милош Форман
1998	Орталық станция	Central do Brasil	Вальтер Саллес	Бразилия  Франция
1999	Жіңішке қызыл сызық	The Thin Red Line	Терренс Малик	АҚШ
2000	Магнолия	Magnolia	Пол Томас Андерсон	АҚШ
2001	Интимдік	Intimacy	Патрис Шеро	Франция
2002	Қанды жексенбі	Bloody Sunday	Пол Гринграсс	Ұлыбритания  Ирландия
	Сен мен Чихироның рухтармен арбалуы	千と千尋の神隠し	Хаяо Миядзаки	Жапония
2003	Осы әлемде	In This World	Майкл Уинтерботтом	Ұлыбритания
2004	Қабырғаға қарсы	Gegen die Wand	Фатих Акин	Германия
2005	Хайелитшалық Кармен	U-Carmen eKhayelitsha	Марк Дорнфорд-Мэй	ОАР
2006	Грбавица	Grbavica	Ясмила Жбанич	Босния және Герцеговина
2007	Туяның үйленуі	图雅的婚事	Ван Цюаньань	Қытай
2008	Элиталық жасақ	Tropa de Elite	Жозе Падилья	Бразилия
2009	Қайғы сүті	La teta asustada	Клаудия Льоса	Испания  Перу
2010	Бал	Bal	Семих Капланоглу	Түркия
2011	Надер мен Симиннің ажырасуы	جدایی نادر از سیمین	Асғар Фарһади	Иран
2012	Цезарь өлуі керек	Cesare deve morire	Паоло және Витторио Тавиани	Италия
2013	Баланың позасы	Poziția copilului	Кэлин Питер Нецер	Румыния
2014	Қара көмір, жұқа мұз	白日焰火	Дяо Инань	Қытай
2015	Такси	تاکسی	Джафар Панахи	Иран
2016	Теңіздегі өрт	Fuocoammare	Джанфранко Рози	Италия
2017	Тән мен жан туралы	Testről és lélekről	Ильдико Эньеди	Мажарстан
2018	Маған тиіспе	Nu mă atinge-mă	Адина Пинтилие	Румыния
2019	Синонимдер	Synonymes	Надав Лапид	Франция  Израиль
2020	Зұлымдық жоқ	شیطان وجود ندارد	Мохаммад Расулоф	Иран
2021	Сәтсіз секс немесе ессіз порно	Babardeală cu bucluc sau porno balamuc	Раду Жуде	Румыния
2022	Алькаррас	Alcarràs	Карла Симон	Испания  Италия
2023	Адамантта	Sur l'Adamant	Николя Филибер	Франция  Жапония
2024	Дагомея	Dahomey	Мати Диоп	Франция  Сенегал  Бенин
2025	Арман	Drømmer	Даг Йохан Хёугеруд	Норвегия
2026	Сары хаттар	Gelbe Briefe	Илкер Чатак	Германия  Франция  Түркия

• Күміс аю
• Алтын пальма бұтағы
• Алтын арыстан