Андреа Гез

Андреа Гез
итал. Andrea Mia Ghez
Туған күні	16 маусым 1965 (1965-06-16)(61 жас)
Туған жері	Нью-Йорк, АҚШ
Азаматтығы	АҚШ
Ғылыми аясы	астрономия, математика, физика
Жұмыс орны	Калифорния университеті, Лос-Анджелес
Альма-матер	Калифорния технологиялық институты (1992) Массачусетс технологиялық институты (1987) Чикаго университетінің эксперименттік мектебі
Ғылыми жетекші	Джералд Нойгебауэр
Марапаттары	Макартур стипендиясы (2008) Астрономия бойынша Энни Кэннон сыйлығы (1994) Бейкер дәрісі (2016) Мария Гепперт-Майер сыйлығы (1999) Астрономия бойынша Краффорд сыйлығы (2012) Физика бойынша Саклер сыйлығы (2004) Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2020) Свен Бергген сыйлығы (2017) Ғылым және инженерия бойынша Паккард стипендиясы (1996) Бейкер медалі (1994) Пирс Ньютон Лэйси сыйлығы (1998)
Сайты	astro.ucla.edu/~ghez/

Андреа Миа Гез (ағылш. Andrea Mia Ghez; 16 маусым 1965, Нью-Йорк) — американдық астроном, бақылау астрофизикасы бойынша маман және физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2020). Философия ғылымдарының докторы (1992) және 1994 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің профессоры. Ұлттық ғылым академиясының (АҚШ) және Америка философиялық қоғамының (2012) мүшесі. Ол Макартур стипендиаты және Крафурд сыйлығының лауреаты.

Ол ирландиялық католик — Сюзен Гездің (қыз кезінде Гейтон, 1937 жылы туған) және еврей тектес Римде туған — Гилберт Гездің (1938—2015) отбасында дүниеге келген. Гилберт Гез және оның ата-анасы Элси Маркс пен Генри Гез де Кастельнуово нәсілдік заңдар қабылданғаннан кейін Италиядан қашып, соғыс жылдарын Нью-Йорк қаласында өткізді.

Балалық шағын Чикагода өткізді, онда әкесі Рузвельт университетінің бизнес мектебінде экономика профессоры, ал анасы Чикаго университетіндегі Ренессанс қоғамы өнер мұражайының директоры және көрмелердің жетекшісі болды Ол бастапқыда математика мамандығы бойынша оқыды, бірақ кейін физикаға ауысты. 1987 жылы Массачусетс технологиялық институтында физика бакалавры дәрежесін алды. 1992 жылы Калифорния технологиялық институтында PhD дәрежесін алды. Қазір Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің физика және астрономия кафедрасының профессоры, онда 1994 жылдан бері жұмыс істейді. Ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі.

1998 жылдан бастап Райнхард Генцель мен Андреа Гез бастаған астрофизиктердің екі тобы Жер атмосферасы енгізген бұрмалануларды жоятын технологияларды қолдана отырып, тәуелсіз зерттеулер жүргізіп, біздің галактиканың орталығында Күннен 4 миллион есе үлкен аса үлкен қара құрдым бар екенін дәлелдеді. Андреа Гез Гавайидегі Кек обсерваториясында, Рейнхард Гензель Еуропалық Оңтүстік обсерваториясында (ESO) және Чилидегі Ла Силла обсерваториясында бақылаулар жүргізді. Осы зерттеулері үшін оған «галактиканың орталығында аса үлкен ықшам нысанды ашқаны үшін» физика бойынша Нобель сыйлығы берілді, Райнхард Гензель және Роджер Пенроузбен бірге «қара құрдымдардың пайда болуы жалпы салыстырмалылықтың қажетті салдары екенін ашқаны үшін» сыйлық алды.

Жүзден астам рецензияланған еңбектердің авторы.

Күйеуі — Том Латуретт, «RAND» корпорациясының геологы және ғылыми қызметкері. Олардың екі ұлы бар — Эван (2001 жылы туған) және Майлз (2005 жылы туған). Андреа Гез жүзуді ұнатады.

• http://www.astro.ucla.edu/~ghez/ Андреа Гез — ресми сайты
• «UCLA Spotlight» сайтында (Ағылшын тілінде)
• UCLA факультетінің зерттеу дәрісі: Құс жолының орталығындағы қара құрдымның ашылуы (Ағылшын тілінде)