Ара уы немесе апитоксин - жұмысшы ара шаншары арқылы улы бездеріненшығатын өткір иісті, түссіз, қоймалжын улы зат.
Тығыздығы 1,1313 г/мл, сулы ертіндісінің pH 4,5-5,5. Уда 40 % құрғақ қалдық болады, ауада тез кебеді. Токсикалық қасиеттер ұзақ уақыт сақталады.
Химиялық құрамы
Ара уының құрамын кіретін химиялық белсенді заттарды бірнеше топқа бөлуге болады:
- ферментті қасиеттері бар ақуыздар, арасында ең маңыздылары - фосфолипаза A2, гиалуронидаза және қышқыл фосфатаза,
- Токсикалық қасиеттері бар полипептидтар: мелитин ( 50 %), апамин, МСD-пептид, тертиапин, секапин. Және құрамында гистамин бар пента- және тетра пептидтер, мысалы, прокамин В
- биогенді ақуыздар: гистамин, аз мөлшерде дофамин, және норадреналин
- соңғы зерттеу жұмыстарында - құрамынан α-глюкозидаза, фосфомоноэстераэа, р-галактозидаза және бассқа ферменттер табылған.
Удың химиялық құрамы араның жасына байланысты өзгереді.
Клиникасы
Уланудың клинакалық көрінісі әр түрлі болады. Көбіне ара шаққан ағзаның ерекшеліктеріне байланысты. Көбінесе - жанға батырлық ауру, ісіну. Ісінуі ауыз қуысында немесе тыныс алу жолдарында болса - адам өміріне үлкен қауып тудырады: асфиксияға әкелуі мүмкін.
Ара уына аллергиялық реакция 0,5—2 % адамдарда бар. Кейбір сезімтал адамдарда анафилактиялық шок болуы мүмкін.
Алғашқы көмек
Ара шаққанда алғашқы медициналық көмек - араның шаққан жерінен бізгегін алып тастау керек. Сосын шаққан жерін этил немесе мұсатырлы спиртімен сүртіп қою керек. Антигистамин препараттар жақсы көмектеседі. Ауыр жағдайларда - жедел медициналық жәрдемді шақыру керек.
Апитерапия
Апитерапия - араның уымен емдеу тәсілі.
Ара уы белгілі мөлшерде гемоглобин деңгейін көтереді, қанның қоюлығын және көтерінкі ұйығыштығын кемітеді. Сонымен қатар, холестерин деңгейін түсіріп, диурезды көтереді. Қан тамырларын кеңейтіп, ауру мүшеге қанның жеткізілуін күшейтіп, жалпы тонусын көтеріп, ұйқыны дұрыстап, тәбетті күшейтеді.. Халық медицинада Бүйрек ауруларын емдеуге, туберкулезде кең қолданады.