Қолдау
Тегін жүктеу және ақпараттық платформа

Корей жазуы — корейлер қолданатын әріпті буын жазуы. Корей жазуы Қытай иероглифтерінен шыққан. Қытай иероглифтерін корей сөздерін таңбалауға қолдану 6–8 ғасырла

Корей жазуы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Бұл бетте корей тіліндегі мәтіні қолданылған. Шығыс Азиялық жазуларды қолдаушының көмегінсіз сіз корей әріптерінің орнына сұрақ белгісін (?) немесе басқа да таңбаларды көруіңіз мүмкін.
Хангыль (чосонгыль, корёгыль)
Түрі:

буындық

Тілдері:

корейше

Шекара:

Корея түбегі

Шығарушы:

Ұлы Седжонның басқауымен, ғалымдар тобы

Кезең:

1446 жылдан бастап

Жазу бағыты:

солдан оңға

Белгілері:

51

Шығу тегі:

брахми

гупта
сиддхаматрика
тибетское
Моңғол тіктөртбұрышты жазу
Юникод диапазоны:

U+AC00…U+D7A3 (буындар), U+1100…U+11FF (әріптер)

Жазу үлгісі
Корей әліпбиінің алғашқы әрпі (киёк)

Жазу жүйесі
Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу
Корей жазуы
Хангыль한글
Маккьюн —
Райшауэр		Han'gŭl
Жаңа романизацияHan(-)geul

Корей жазуы — корейлер қолданатын әріпті буын жазуы. Корей жазуы Қытай иероглифтерінен шыққан. Қытай иероглифтерін корей сөздерін таңбалауға қолдану 6–8 ғасырларда басталды. Корей жазуының жүйеге түскен бастапқы нұсқасы 1443 жылы жасалып, 1446 жылы ресми түрде қабылданды.

Қазіргі Корей жазуында 24 графема бар, оның 10-ы дауысты, 14-і дауыссыз дыбыстарды таңбалауға арналған. Әрбір графема дыбыс жазуындағыдай тұтас сөзді емес, дербес буындарды жазуға қолданылады. Әр буынның өз лигатурасы бар. Бұл жазуды кейде «лигатуралы буын жазуы» деп те атайды. Мұнда бір сөзді жазу үшін оның құрамындағы буындарды таңбалайтын лигатуралардың басын біріктіру керек.

Бұрын Корей жазуы жоғарыдан төмен, оңнан солға қарай жазылса, қазір горизонталь бағытта солдан оңға қарай Еуропа дәстүрімен жазылады.

Дауыстылар (Һольсори; Моүм 홀소리;모음(母音))

ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
ㅏАaA (아)/a/아 !
ㅑЯя, Йа йаЯ, Йа (야)/ja/아!, 아야!
ㅓɔ ɔÓ (어)/ʌ/, /ɘ/, /ɔ/어, 아어 (雅語)
ㅕЙɔ йɔЙо́ (여)/jʌ/, /jɘ/, /jɔ/여아 (女兒), 여야 (與野)
ㅗОоО (오)/o/, /w/
ㅛЁ ё, Йо йоЁ, Йо (요)/jo/
ㅜУуУ (우)/u/, /w/아우, 여우, 우어, 우우
ㅠЮ ю, Йу йуЮ ю, Йу йу (유)/ju/우유 (牛乳)
ㅡЫыЫ (으)/ɯ/
ㅣИиИ (이)/i, /ɪ/, /ɪj/아이, 어이, 오이

Дифтонгтар

ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
ㅐӘ әӘ (애)/ɛ/, /æ/
ㅒЙә йәЙә (얘)/jɛ/, /jæ/
ㅔЭ эЭ (에)/e/
ㅖЙe йeЙe (예)/je/
ㅘУa уaУa (와)/wa/
ㅙУә уәУә (왜)/wɛ/, /wæ/
ㅚУэ уэҮэ (외)/ø/
ㅝУɔ уɔУо́ (워)/wʌ/, /wɔ/
ㅞУе уеУе (웨)/wе/
ㅟУи уиУи (위)/ɥi/
ㅢЫи ыиИ (의)/ɰi/

Мұрын жолды дауыстылар

ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
앙аңаң (앙)/ɛ̃/, /æŋ/
양яңяң (양)/jɛ̃/, /jæŋ/
엉ɔңɔң (엉)/ɑ̃/
영йɔңйɔң (영)/jɑ̃/
옹оңоң (옹)/ɔ̃/
용ёң йоңёң/йоң (용)/jɔ̃/
웅уңуң (웅)/uŋ/
융юң йуңюң/йуң (융)/juŋ/
응Ың ыңЫң (응)/ɰ̃/
잉Иң иңИң (잉)/iŋ/
ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
앵әңәң (앵)//, //
얭йәңйәң (얭)//, //
엥эңэң (엥)/eŋ/
옝йeңйeң (옝)/jeŋ/
왕уаңуаң (왕)/wɛ̃/, /wæŋ/
왱уәңуәң (왱)//, //
욍уеңуең (욍)//
웡уɔңуɔң (웡)/wɑ̃/
웽уэңуэң (웽)/wеŋ/
윙уиңуиң (윙)/ɥiŋ/

Дауыссыз дыбыстар (Даьсори; Джaүм / Дзaүм 닿소리;자음 (子音))

ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
ㄱКк, ГгКийок (기역);
Киык (기윽)		/g/가다, 거기, 고기
ㄴНнНиын (니은)/n/누구, 누나
ㄷТт, ДдТигыт (디귿);
Тиыт (디읃)		/d/다그다, 다니다
ㄹРр, ЛлРиыль (리을)/r/, /l/
ㅁМмМиым (미음)/m/
ㅂПп, БбПиып (비읍)/b/
ㅅШш, СсСиот (시옷);
Сиыт (시읏)		/ʃ/, /s/
ㅈДж дж; Дз дзДжиыт (지읒)/dʒ/, /d͡z/
ㅊЧһ чһЧһиыт (치읓)/tʃ/, /t͡s/
ㅋКһ кһКһиык (키읔)/kʰ/
ㅌТһ тһТһиыт (티읕)/tʰ/
ㅍПһ пһПһиып (피읖)/pʰ/
ㅎҺһҺиыт (히읗)/h/
ㅇ-- / ҢңИың (이응)/ʔ/, /ŋ/

Қосарланған дауыссыз дыбыстар

ӘріпҚазақша кирил
транскрипциясы		АтауыIPA
транскрипциясы		Үлгі
ㄲКк ккСсаңгийок (쌍기역)/k/까다, 끄다
ㄸТт ттСсаңдигыт (쌍디귿)/t/뜨다, 따라서
ㅃПп ппСсаңбиып (쌍비읍)/p/뽀뽀, 삐삐, 뼈
ㅆСс ссСсаңсиыт (쌍시옷)/s/싸다, 쌔다, 쏘가리, 쑤다, 쓰다, 씨
ㅉЦ цСсаңчиыт (쌍지읒)/tɕ/, /ʈʂ/짜다, 쩌쩌, 쪼다, 쭈그러지다, 찌개
Жоғары