Психоделикалық рок

Психоделикалық рок
Бағыт	Рок
Бастаулары	Рок • Психоделиялық музыка • Фолк • Джаз • Блюз • Электрондық музыка • Сёрф-музыка
Пайда болған уақыты мен жері	1960 жж. ортасы, Ұлыбритания, АҚШ
Өркендеу жылдары	1960—1970 жылдар
Ұқсас жанрлар
Блюз-рок
Туыстас жанрлар
Эйсид-рок • Рага-рок • Спейс-рок
Туынды жанрлар
Арт-рок • Глэм-рок • Индастриал • Краут-рок • Неопсиходелия • Прогрессив-рок • Прото-прог • Психоделикалық поп • Психоделикалық фанк • Психоделикалық фолк • Стоунер-рок • Хард-рок • Хэви-метал • Шугейз

Сыртқы медиафайлдар
Психоделикалық рок мысалдары
	The Beatles - Strawberry Fields Forever
	The Doors - Light My Fire
	The Jimi Hendrix Experience - Purple Haze

Психоделикалық рок (ағылш. psychedelic rock) — 1960 жылдардың ортасында пайда болған рок-музыканың субжанры. Ол психоделикалық мәдениеттен шабыт алып, негізінен психоактивті және галлюциногендік дәрі-дәрмектердің (есірткілердің) әсерінен туындады. Музыкаға жаңа электронды дыбыс эффектілері мен жазу техникасы, созылыңқы аспаптық сололар және импровизация кіріктірілді. Көптеген психоделикалық топтардың стилі әртүрлі болып келеді, сондықтан бұл атау жиі әрқалай қолданылады.

1960 жылдардың ортасында британдық және америкалық музыканттар арасында пайда болған психоделикалық роктің дыбысы ЛСД-нің үш негізгі әсерін тудырады: деперсонализация (өзін-өзі сезінудің өзгеруі), дехронизация (уақыттың иілуі немесе бұрмалануы) және динамизация (тұрақты, кәдімгі заттардың қозғалып, билейтін құрылымдарға айналуы). Мұның бәрі тыңдаушыны күнделікті шынайы өмірден алшақтатады. Музыкалық тұрғыдан бұл әсерлер студиялық әдістер, электрондық немесе Батысқа жат аспаптар, күрделі ән құрылымдары және ұзартылған аспаптық бөліктер арқылы берілуі мүмкін. 1960 жылдардың кейбір ертеректегі психоделикалық музыканттары фолк, джаз және блюзге негізделсе, басқалары «рага-рок» деп аталатын үнді классикалық музыкасының айқын әсерін көрсетті. 1960 жылдары бұл жанрдың екі негізгі түрі болды: өзіне тән қияли, сюрреалистік британдық психоделия және батысырақ орналасқан ауырлау америкалық Батыс жағалаудың «эйсид-рок» бағыты. «Эйсид-рок» термині кейде психоделикалық рокпен алмастырылып қолданылғанымен, ол жанрдың ең ауыр, қатты әрі шектен шыққан тұстарын да нақтырақ білдіреді.

Психоделикалық роктің шарықтау жылдары 1967–1969 жылдар аралығына тура келді. Бұл кезеңдегі 1967 жылғы Махаббат жазы (Summer of Love) және 1969 жылғы Вудсток фестивалі сияқты маңызды оқиғалар халықаралық құбылысқа айналып, кең ауқымды контрмәдениет пен хиппи қозғалысын дүниеге әкелді. Кейіннен көзқарастардың өзгеруі, кейбір маңызды тұлғалардың өмірден өтуі және музыканттардың бастапқы қарапайым бастауларға оралуы жанрдың бәсеңдеуine әкеліп, олардың жаңа музыкалық бағыттарға ауысуына түрткі болды. Бұл жанр ертедегі блюз және фолк-рок пен прогрессивті рок және хард-рок арасындағы көпір қызметін атқарды, нәтижесінде хеви-метал сияқты субжанрлардың дамуына үлес қосты. 1970 жылдардың аяғынан бастап ол неопсиходелияның әртүрлі формаларында қайта жанданды.