Халифа Ғакибұлы Алтай (18 желтоқсан, 1917 жыл, Шығыс Түркістан – 15 тамыз 2003 жыл) — қазақ дін және қоғам қайраткері, ғалым, жазушы, аудармашы, тарихшы, түркітанушы, антрополог. Орта жүз Абақ Керей ішінде Жәнтекей руынан шыққан, ауыл молдасынан сауат ашқан.
- 1933 – 1938 ж. Қытайдағы қуғын-сүргінге байланысты ел-жұрты Баркөл, Гансу, Цинхай аймағына қоныс аударған.
- 1940 ж. Халифа Алтай және Елісхан, Зайып бастауымен бірнеше мың адам Тибет арқылы Үндістанға барып, 1941 ж. Кашмир өлкесінде тұрақтады.
- Одан кейінгі өмірі Үндістан мен Пәкістанда өтіп, осында арабша, урдуша білім алған.
- 1951 ж. Пешавар қаласында Қытайдан көшіп келген қазақтар қоғамы құрылып, сонда жауапты хатшы болды.
- 1953 – 1954 ж. Пәкістандағы қазақтардың Түркияға көшін ұйымдастырушылардың бірі. 8 жыл діни медреселерде оқыған. Түркияда сауда кәсібімен шұғылданған. Алтай Халифа Түркияда шығармашылықпен айналысып, Шығыс Түркістаннан басталған азапты сапар туралы өмірбаяндық кітаптар жазды.
- 1991 ж. Қазақстанға біржолата көшіп келді.
- Ислам дінін уағыздап, діни кітаптар аударып, таратуға еңбек сіңірген.
- 1995 – 2000 ж. Қазақ радиосынан әр жұма сайын ислам дініне байланысты арнайы хабар жүргізді.
- Дүние жүзі қазақтары қауымдастығының жанынан құрылған “Инабат” имандылық тәрбие орталығының төрағасы болды.
| Халифа Алтай | |
| Халифа Ғакибұлы Алтай | |
| Туған күні | 18 желтоқсан 1917 |
|---|---|
| Туған жері | Жарынды көлінің бойында, Шіңгіл (аудан), Алтай аймағы, Іле Қазақ автономиялық облысы (Шығыс Түркістан), Қытай |
| Қайтыс болған күні | 15 тамыз 2003 (85 жас) |
| Қайтыс болған жері | Алматы, Қазақстан |
| Азаматтығы |
|
| Ұлты | Қазақ |
| Қызметі | Ғалым, жазушы, аудармашы, тарихшы, түркітанушы, антрополог дін және қоғам қайраткері |
| Әкесі | Ғақып Қаракелеңұлы |
| Жұбайы | Бірінші әйелі Үндістанда көз жұмған. |
| Балалары | Ұлдары: Абдулсаттар, Абдулсамет, Абдуррахим, Аднан |
Ортаққордағы Халифа Алтай | |
Шығармалары
- 1995 ж. “Сияр нәби” атты кітабы жарық көрді.
- «Қазақ түріктерінің шежіресі»
- «Естеліктерім»
- «Ата жұрттан Анадолияға дейін»
- «Алтайдан ауған ел» атты кітаптары жарық көрген.
- 1991 ж. Алтай Халифа аударған Құран Кәрімнің қазақша мағынасы мен түсінігі Фахд баспаханасында басылып, 800 мың данамен таратылды.
- «Кәләм Шарифді» аударған, көптеген діни кітаптардың авторы.
- Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты.
Тағы қараңыз
- Алтай Халифа аударған Құран Кәрім қазақша мағынасы және түсінігі
- Қазақ Құран аудармасы