Өзенді ілестіру (орыс. Перехват реки) — өзенді бастаусыз қалдыру, бір өзеннің екінші бір өзеннің ағынын қамтып алуы. Аңғары терең қазылған өзен шегіншектей шайылу процесінің нәтижесінде көрші өзен арнасының не бастауына (өзен бастауын ілестіріп алу), не кез келген бөлігіне (өзенді бір қапталдан ілестіріп алу) жетеді де, қамтып алған өзен ағынын өз арнасына бағыттайды.
Өзенді ілестіру — бұл табиғи немесе жасанды жолмен бір өзеннің суын толық немесе ішінара басқа өзенге бағыттау, оның ағысын өзгерту немесе жаңа арна арқылы өткізу процесі. Бұл гидрологиялық және инженерлік мақсатта қолданылады, мысалы: суармалы жерлерді суымен қамтамасыз ету, тасқындарды басқару немесе гидроэнергетикалық нысандарды тиімді пайдалану.
Классификациясы
Табиғи ілестіру
Жер бедерінің табиғи ерекшеліктерінен өзеннің бір бөлігі басқа өзенге ағуы. Мысалы, таулы аймақтардағы өзендер ауысуы.
Жасанды (техникалық) ілестіру
Адам әрекеті арқылы каналдар, бөгеттер немесе туннельдер арқылы жүзеге асады. Мақсаты: суармалы жерлерге су беру, гидроэлектр станцияларын толықтыру, тасқындарды реттеу.
Тағы қараңыз
- Өзен;
- Өзен алабы;
- Өзен аңғары;
- Өзен жүйесі;
- Өзен бастауы;
- Өзен сағасы;
- Өзен еңістігі;
- Өзен желісі;
- Өзен жүйесі;
- Өзен иректілігі;
- Өзен ирелеңі;
- Өзен көлігі;
- Өзен суының тартылуы;
- Өзен эрозиясы;
- Өзендердің бөлінуі;
- Өзендердің қоректенуі;
- Өзеннің бас жары;
- Өзен жайылмасы;
- Өзен аралығы.