Қолдау
Тегін жүктеу және ақпараттық платформа

Financial Times (FT) — бизнес пен экономика саласындағы ағымдағы оқиғаларға маманданған британдық күнделікті газет. Газет бродшит форматында басылып, сондай-ақ

Financial Times

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Financial Times
Мерзімділік

күнделікті

Тілі

ағылшын

Редакция мекен-жайы

Bracken House, Лондон, Англия

Бас редактор

Рула Халаф

Құрылтайшылары

Джеймс Шеридан

Ел

 Ұлыбритания

Орны

Лондон

Құрылған уақыты

9 қаңтар 1888

Таралым

104 971 (2025 жылғы қыркүйек)

ISSN

0307-1766

Сайты

https://www.ft.com/

Financial Times (FT) — бизнес пен экономика саласындағы ағымдағы оқиғаларға маманданған британдық күнделікті газет. Газет бродшит форматында басылып, сондай-ақ цифрлық түрде жарияланады. Штаб-пәтері Лондонда орналасқан басылым жапондық Nikkei холдингіне тиесілі; оның негізгі редакциялық кеңселері Ұлыбританияда, АҚШ-та және құрлықтық Еуропада орналасқан. 2015 жылғы шілдеде Pearson басылымды 1957 жылдан бері иеленгеннен кейін оны Nikkei-ге 844 млн фунт стерлингке (1,32 млрд АҚШ доллары) сатты. 2019 жылы басылым ақылы жазылымдар саны 1 млн-ға жеткенін хабарлады, олардың төрттен үші цифрлық жазылымдар болды. 2023 жылы оның 1,3 млн жазылушысы болғаны, соның 1,2 миллионы цифрлық жазылымды пайдаланғаны хабарланды. Басылым жалпы жаңалықтарды қамтудан гөрі қаржылық журналистика мен экономикалық талдауға басымдық береді. Газет жыл сайын бизнес туралы үздік кітап сыйлығына демеушілік етеді және «Жыл адамы» айдарын жариялайды.

Газет 1888 жылғы қаңтарда London Financial Guide атауымен құрылып, бір айдан кейін Financial Times деп қайта аталды. Алғашында газет Джеймс Шериданның бастамасымен Лондон агломерациясында таратылды. Ол ағасы және Хорацио Боттомлимен бірге қаладағы іскерлік жаңалықтарды Financial News газетіне бәсекелес ретінде жариялауды көздеді. Екі басылым арасындағы кейінгі жарты ғасырға созылған бәсеке ақырында 1945 жылы Брендан Брэкеннің басшылығымен олардың бірігуімен аяқталды. Соның нәтижесінде Financial Times әлемдегі ең ірі іскерлік газеттердің біріне айналды.

XIX ғасырдың аяғынан XX ғасырдың ортасына дейінгі жаһандану үдерісі FT редакциялық мазмұнының кеңеюіне ықпал етті: газетте пікір бағандары, арнайы баяндамалар, саяси карикатуралар, оқырман хаттары, кітаптарға шолулар, технология туралы мақалалар және әлемдік саясатқа арналған материалдар жариялана бастады. Газет көбіне ашық қызғылт сары (албырт түстес) газет қағазымен ерекшеленеді. Басылымды өмір салтына арналған FT Magazine журналы, демалыс күнгі FT Weekend шығарылымы және бірқатар салалық басылымдар толықтырады.

Financial Times редакциясының ұстанымы экономикалық либерализмге, әсіресе еркін сауда мен еркін нарықты қолдауға негізделген. Құрылғаннан бері басылым либералдық демократияны қолдап, әртүрлі елдер үкіметтерінің классикалық либералдық саясаттары мен шараларына оң көзқарас танытып келеді; газеттің жаңалық редакциясы редакциялық алқадан тәуелсіз және ол беделді газет ретінде қарастырылады. Экономикалық тақырыптарды ұзақ уақыт бойы талдап келе жатқандықтан, FT түрлі қаржы индекстерін, ең алдымен FTSE All-Share Index индексін жариялайды. XX ғасырдың аяғынан бері материалдарының әдетте терең қамтылуы басылымды ақ жағалылар, білімді және қаржылық сауатты оқырмандар аудиториясымен байланыстырып келеді. Осыған байланысты FT дәстүрлі түрде центристік пен орталық-оңшыллибералдық,неолибералдық және консервативтік-либералдық газет ретінде сипатталып келеді. Financial Times штаб-пәтері Лондонның қаржы орталығына жақын, Friday Street көшесіндегі 1-үйде орналасқан Bracken House ғимаратында орналасқан; мұнда оның баспасы, корпоративтік орталығы және негізгі редакциясы жұмыс істейді.

Тарихы

Financial Times газетінің 1888 жылғы 13 ақпандағы бірінші беті

Құрылуы

FT 1888 жылғы 10 қаңтарда London Financial Guide атауымен шыға бастады, ал сол жылғы 13 ақпанда атауын Financial Times деп өзгертті. Өзін «Адал қаржыгердің, шынайы инвестордың, беделді брокердің, нағыз директордың және заңды алыпсатардың досы» деп сипаттаған басылым төрт беттен тұрды. Оның негізгі оқырмандары Лондон Ситиінің қаржы қауымдастығы болды, ал жалғыз бәсекелесі батылырақ әрі сәл ертерек (1884 жылы) құрылған Financial News газеті еді. 1893 жылғы 2 қаңтарда FT атауы ұқсас Financial News басылымынан ерекшелену үшін ашық қызғылт қағазға басыла бастады. Қағаздың қызғылт реңкі Корнуоллдағы Сент-Остелл маңындағы Боделва карьерінен алына бастаған каолиннің түсінен пайда болған. Сол кезде қағазды ағартпау арзанырақ болатын (The Sporting Times сияқты бірқатар басқа жалпы тақырыптағы газеттер де осындай тәсілді қолданған), ал қазіргі кезде қағазды арнайы бояу қажет болғандықтан, бұл керісінше қымбатырақ түседі.

Берри ағайындыларының сатып алуы

Берри ағайындылары — лорд Кэмроуз және Гомер Берри (кейін лорд Кемсли) — 1919 жылы Financial Times газетін сатып алды.

Брендан Брэкеннің сатып алуы және Financial News-пен бірігуі

1945 жылы Брендан Брэкен Financial Times газетін лорд Кэмроуздан сатып алды және 57 жылға созылған бәсекелестіктен кейін оны Financial News газетімен біріктіріп, алты беттік біртұтас газет құрды. Financial Times таралымы жағынан басым болса, Financial News редакциялық құрамдағы білікті мамандардың едәуір бөлігін қамтамасыз етті. «Lex» бағаны да Financial News басылымынан ауыстырылды. Осы сатып алу мен бірігудің арқасында Брэкен «қазіргі Financial Times-тың, Ұлыбританиядағы ең сапалы күнделікті газеттің, іс жүзіндегі негізін қалаушы» деп есептеледі.

Гордон Ньютон және «тікелей іріктеу»

Кембридж түлегі Гордон Ньютон 1949 жылы редактор қызметіне кірісіп, бірден жаңа университет түлектерін, негізінен Оксбриджден, тағылымдамадан өтуші журналист ретінде тікелей жұмысқа қабылдау саясатын енгізді. Ол кезде мұндай тәжірибе Флит-стрит үшін өте сирек болатын. Олардың көбі кейін журналистикада және Ұлыбританияның қоғамдық өмірінде көрнекті мансап жасап, 1990 жылдарға дейін газеттің редакциялық әлеуетінің негізгі тірегіне айналды. Осындай алғашқы «тікелей қабылданған» қызметкер кейін Ұлыбританияның белгілі экономисі атанған Эндрю Шонфилд болды; екіншісі — кейін сэр атағын алған Уильям Рис-Могг, ол The Sunday Times арқылы өтіп, Рой Томсон The Times газетін сатып алғаннан кейін, 1967 жылы оның редакторы болды. FT-ның Оксбриджден қабылданған басқа қызметкерлерінің қатарында кейін Қазынашылық канцлері болған Найджел Лоусон да бар еді. FT-ның Флит-стрит журналистерін іріктеуге арналған ерекше саясаты Журналистердің ұлттық одағы арасында ешқашан танымал болған жоқ және 1966 жылы Оксфордтан кейіннен FT редакторы болған Ричард Ламберт жұмысқа қабылданған соң тоқтатылды.

Pearson сатып алуы және жаһандық газетке айналуы

Осы аралықта Pearson газетті 1957 жылы сатып алды. Кейінгі жылдары газеттің көлемі, оқырмандар саны және қамтитын тақырыптарының ауқымы ұлғайды. Басылым әлемдік экономикада жаһандану үдерісінің қайта жандануын көрсете отырып, дүниежүзінің түрлі қалаларында тілшілер желісін құрды. 1970 жылдары трансшекаралық сауда мен капитал ағындары артқан кезде, технологиялардың дамуы және ағылшын тілінің халықаралық бизнес тілі ретінде кеңінен мойындалуы FT-ның халықаралық деңгейде кеңеюіне мүмкіндік берді. 1979 жылғы 1 қаңтарда FT-ның алғашқы шетелдік нұсқасы (құрлықтық Еуропа басылымы) Ұлыбританиядан тыс жерде, Франкфуртта басылып шықты; АҚШ-та басып шығару 1985 жылғы шілдеде басталды.

Содан бері халықаралық тақырыптарды қамту ауқымының кеңеюімен FT жаһандық газетке айналды. Ол 22 жерде басылып, Ұлыбританияға, құрлықтық Еуропаға, АҚШ-қа, Азияға және Таяу Шығысқа арналған бес халықаралық нұсқамен шығарылады.

Еуропалық нұсқасы құрлықтық Еуропа мен Африка аумағында таратылады. Ол дүйсенбіден сенбіге дейін Еуропадағы бес орталықта басылып, Еуропалық Одаққа, еуроға және еуропалық компаниялардың қызметіне қатысты мәселелерді қамтиды. 1994 жылы FT сән-салтанатты өмір салтына арналған How To Spend It журналын шығарды. 2009 жылы журналдың жеке веб-сайты іске қосылды.

FT.com

Financial Times газетінің One Southwark Bridge ғимаратындағы бұрынғы Лондон кеңселері

1995 жылғы 13 мамырда Financial Times тобы FT.com сайтын іске қосып, интернет кеңістігіне алғаш рет қадам басты. Сайтта әлемнің түкпір-түкпіріндегі жаңалықтардың қысқаша шолуы ұсынылды, ал 1996 жылғы ақпанда оған акциялар бағасы туралы мәліметтер қосылды. Сайттың екінші буыны 1996 жылғы көктемде іске қосылды. Сайт жарнама есебінен қаржыландырылып, 1990 жылдардың соңында Ұлыбританиядағы интернет-жарнама нарығының дамуына үлес қосты. 1997–2000 жылдар аралығында FT Group пен Pearson интернеттегі өзгерістерге бейімделуіне байланысты сайт бірнеше рет жаңартылып, оның стратегиясы өзгертілді. 2002 жылы FT жазылым қызметтерін енгізді.FT.com — жеке жазылымдар есебінен табысты қаржыландырылатын Ұлыбританиядағы санаулы жаңалық сайттарының бірі.

1997 жылы FT Нью-Йорк, Чикаго, Лос-Анджелес, Сан-Франциско, Даллас, Атланта, Орландо және Вашингтонда басылатын АҚШ нұсқасын шығарды, дегенмен газет Нью-Йорктен тыс жерде алғаш рет 1985 жылы басылған еді. 1998 жылғы қыркүйекте FT Ұлыбритания ішінде сатылған даналарынан гөрі халықаралық нарықта көбірек данасы сатылған Ұлыбританияда орналасқан алғашқы газет болды. 2000 жылы Financial Times Гамбургте орналасқан жаңалықтар және редакциялық тобы бар неміс тіліндегі Financial Times Deutschland басылымын шығара бастады. 2003 жылы оның бастапқы таралымы 90 000 дананы құрады. Бастапқыда ол немістің Gruner + Jahr баспа компаниясымен бірлескен кәсіпорын ретінде құрылды. 2008 жылғы қаңтарда FT өзінің 50% үлесін неміс серіктесіне сатты.FT Deutschland ешқашан пайдаға шықпады және 12 жыл ішінде оның жинақталған шығыны 250 млн еуроға жеткені айтылады. Басылым 2012 жылғы 7 желтоқсанда жабылды. 2002 жылғы 4 ақпанда Financial Times қорларды басқару саласына арналған жаңа апталық қосымшаны іске қосты. FT fund management (FTfm) сол кезден бері әр дүйсенбі сайын газетпен бірге таратылады. FTfm — қорларды басқаруға арналған әлемдегі ең көп таралымды басылым. 2005 жылдан бері FT жыл сайынғы Financial Times жылдың бизнес кітабы сыйлығына демеушілік етеді.

«Жаңартылған» FT

2007 жылғы 23 сәуірде FT газеттің «жаңартылған» нұсқасын таныстырып, «We Live in Financial Times» («Біз Financial Times дәуірінде өмір сүреміз») атты жаңа ұранын енгізді. 2007 жылы FT төлем қабырғасының өлшемді моделін алғашқылардың бірі болып енгізді: ол сайтқа кірушілерге ақы төлеу талап етілгенге дейін ай сайын шектеулі мөлшерде мақаланы тегін оқуға мүмкіндік берді. Төрт жылдан кейін FT HTML5 негізіндегі мобильді интернет-қосымшасын іске қосты. Смартфондар мен планшеттер жазылымдардың 12%-ын және FT.com трафигінің 19%-ын қамтамасыз етті. 2012 жылы цифрлық жазылушылар саны алғаш рет газеттің таралымынан асып түсті, ал FT кірісінің жартысына жуығын жарнамадан емес, жазылымдардан ала бастады.

FT 2010 жылдан бері Bloomberg Terminal жүйесінде, ал 2013 жылдан бері Wisers платформасында қолжетімді. 2015 жылдан бастап сайттағы өлшемді төлем қабырғасының орнына келушілерге бір ай бойы шектеусіз тегін қолжетімділік берілді, одан кейін жазылым рәсімдеу қажет болды. 2015 жылғы шілдеде Pearson Financial Times Group-ты Nikkei компаниясына 844 млн фунт стерлингке (1,32 млрд АҚШ доллары) сатты.

2016 жылы Financial Times Лондонда орналасқан, телерадио хабар тарату, бейне, цифрлық платформалар, әлеуметтік желілер мен іс-шараларды қоса алғанда, әртүрлі арналар үшін сапалы брендтік контент әзірлеуге және өндіруге маманданған Alpha Grid медиакомпаниясының бақылау пакетін сатып алды. 2018 жылы Financial Times трансұлттық корпоративтік және институционалдық клиенттерге сарапшылық көшбасшылық пен зерттеу қызметтерін ұсынуға маманданған Longitude компаниясының бақылау пакетін сатып алды. 2022 жылғы қаңтарда FT Longitude компаниясын толық сатып алуды аяқтап, оның негізін қалаушылар Роб Митчелл, Джеймс Уотсон және Гарет Лофтхаусқа тиесілі қалған акцияларды сатып алды. Бұл инвестиция Financial Times-тың соңғы жылдары бірнеше бизнес бағытында, соның ішінде FT Live арқылы конференциялар мен іс-шаралар саласында кеңеюін жалғастырып, FT-ның дәстүрлі коммерциялық ұсыныстарын неғұрлым кең ауқымды интеграцияланған қызметтермен толықтырды.

2020 жылы Financial Times тілшісі Марк Ди Стефано The Independent және Evening Standard сияқты басқа медиҰйымдардың Zoom арқылы өткізілген қоңырауларына рұқсатсыз қосылғаннан кейін қызметінен кетті. Сол жылы Financial Times тілшісінің пікір мақаласының алынып тасталуы газеттің сыртқы саяси қысымнан редакциялық тәуелсіздігіне қатысты дау туғызды. Дау FT-ның Брюссельдегі тілшісі Мехрин Ханның Франция президенті Эмманюэль Макронның Франциядағы мұсылман азшылықтарына қатысты саясатын сынаған пікір мақаласын газет редакторының алып тастауынан кейін басталды. Мақала жарияланған күні-ақ FT сайтынан алынып тасталды. Кейін президент Макрон FT газетінде бастапқы пікір мақаласындағы дәлелдерге тікелей жауап берген хат жариялады, дегенмен сол кезде бастапқы мақала газет сайтында қолжетімсіз еді. Бастапқы мақаланы алып тастау туралы шешім қабылдаған FT редакторы Рула Халаф мақалаға байланысты Елисей сарайы өкілдері өзімен байланысқанын растады, бірақ шешімін Мехрин Ханның бастапқы мақаласындағы бірнеше фактілік қатемен түсіндірді.

Wirecard әшкереленуі

2019 жылғы қаңтарда FT немістің төлемдер тобы Wirecard компаниясындағы алаяқтық күдіктерін егжей-тегжейлі сипаттайтын зерттеу мақалаларының сериясын жариялай бастады. Wirecard акцияларының бағасы күрт төмендеген кезде, неміс бұқаралық ақпарат құралдары бұл неміс компаниясына қарсы әрекеттің артында нарықты манипуляциялау болуы мүмкін деп болжап, FT мақалалар сериясының негізгі авторы Дэн Маккрумға назар аударды. Кейін Мюнхен прокуратурасы тергеу бастады. Инвестордың, Wirecard компаниясының және Германияның Федералдық қаржылық қадағалау басқармасының (BaFin) ресми шағымдарынан кейін жауапты прокурор FT-ның бірнеше журналисіне қатысты тергеу жүргізілетінін жариялады.

2020 жылғы 22 маусымда, 18 айға созылған тергеулер мен сыртқы аудиттен кейін, Wirecard өз есептерінде көрсетілген 1,9 млрд еуро көлеміндегі ақшаның «болмауы мүмкін» екенін мәлімдеді. Кейін компания төлем қабілетсіздігі туралы өтініш берді. Жанжалға қатысты әрекеттеріне байланысты BaFin-нің өзі де Еуропалық бағалы қағаздар және нарықтар басқармасының тергеу нысанына айналды.

Қазба отын жарнамасы

The Intercept, The Nation және DeSmog жүргізген зерттеуге сәйкес, FT қазба отын өнеркәсібінің жарнамаларын жариялайтын жетекші бұқаралық ақпарат құралдарының бірі болып табылады.FT басылымында климаттың өзгеруі туралы жазатын журналистер мүдделер қақтығысына алаңдаушылық білдірген: олардың пікірінше, климаттың өзгеруіне себеп болған және оған қарсы іс-қимылға кедергі келтірген компаниялар мен салалармен мүдделер қақтығысы климаттың өзгеруі туралы материалдарының сенімділігін төмендетіп, оқырмандардың климат дағдарысының маңызын жете бағаламауына әкелуі мүмкін.

Аудиториясы

Әлемдегі ең ірі қаржы институттарындағы жоғары лауазымды қаржылық шешім қабылдаушылардың оқу әдеттерін зерттейтін Global Capital Markets Survey сауалнамасына сәйкес, Financial Times ең маңызды іскерлік басылым болып саналады: оны сауалнамаға қатысушылардың 36%-ы оқиды, бұл оның негізгі бәсекелесі The Wall Street Journal (WSJ) көрсеткішінен 11 пайыздық тармаққа жоғары. Кезінде FT 50% үлесіне иелік еткен The Economist сауалнамаға қатысушылардың 32%-ын қамтиды. FT-ға тиесілі The Banker басылымының да маңызы жоғары болып, оны қатысушылардың 24%-ы оқыған. Сонымен қатар 2010 жылы Worldwide Professional Investment Community аудиториясы арасында FT қаржы және экономика мәселелерін жариялауда ең сенімді басылым деп танылды. Ең ықпалды кәсіби инвесторлар The Economist басылымын сенімділігі бойынша үшінші, ал WSJ-ді екінші орынға қойған.

2022 жылы FT жас аудиторияны тартуға бағытталған бағасы төмен FT Edit қосымшасын іске қосты.

Жоғары