Кеннет Брана

Kenneth Branagh

Сэр Кеннет Чарльз Брана (ағылш. Sir Kenneth Charles Branagh; 10 желтоқсан 1960 жыл, Белфаст) — британдық актер, режиссер, сценарист және продюсер. Ол «Оскар» (үздік түпнұсқалық сценарий үшін), төрт BAFTA, екі «Эмми», Алтын глобус және Лоуренс Оливье сыйлықтарының иегері. 2012 жылы рыцарь-бакалавр атанды, ал 2018 жылы туған қаласы Белфасттың «Құрметті азаматы» атағын алды. 2020 жылы The Irish Times нұсқасы бойынша Ирландияның ұлы киноактерлері тізімінде 20-орынға ие болды.

Брана Уильям Шекспир пьесаларының бірнеше экрандалуына режиссерлік етіп, басты рөлдерді сомдағанымен танымал: «Генрих V» (1989), «Ештеңеден көп айқай-шу» (1993), «Отелло» (1995), «Гамлет» (1996) және «Бұл сізге ұнаса да» (2006). Ол «Генрих V» фильмі үшін «Үздік актер» және «Үздік режиссер» номинацияларын, ал «Гамлет» үшін «Үздік бейімделген сценарий» номинациясын алды. Сондай-ақ «Аққу әні» (1992, үздік қысқаметражды фильм номинациясы), «Қайтадан өлу» (1991), «Питердің достары» (1992), «Мэри Шеллидің Франкенштейні» (1994), «Тор» (2011) және «Күлше қыз» (2015) фильмдеріне режиссерлік етті. Оның жартылай автобиографиялық «Белфаст» (2021) туындысы «Үздік фильм» және «Үздік режиссер» номинацияларына ие болып, «Үздік түпнұсқалық сценарий» санатында «Оскар» жеңіп алды.

Брана Эркюль Пуаро туралы детективті фильмдер сериясының (2017–қазіргі уақыт) режиссері әрі басты рөл орындаушысы. Сондай-ақ ол «Атақты» (1998), «Жабайы, жабайы Вест» (1999), «Эльдорадоға жол» (2000), «Хәрри Поттер және құпия бөлме» (2002) және «Валькирия» (2008) фильмдерінде ойнады. «Мэрилинмен бір апта» (2011) фильміндегі Лоренс Оливье рөлі үшін «Үздік көмекші актер» номинациясын алды. Бұдан бөлек, Кристофер Ноланның «Дюнкерк» (2017), «Тенет» (2020) және «Оппенхеймер» (2023) фильмдерінде қосалқы рөлдерді сомдады.

Телевизияда Брана «Соғыс тағдыры» (1987), «Шеклтон» (2002), «Жылы бұлақтар» (2005) және «Валландер» (2008–2016) сериалдарына түсті. HBO арнасының «Қастандық» (2001) фильміндегі СС жетекшісі Рейнхард Гейдрих рөлі үшін «Эмми» сыйлығын иеленді.

Кеннет Чарльз Брана 1960 жылы 10 желтоқсанда Белфаст қаласында дүниеге келген. Әкесі Уильям Брана мен анасы Фрэнсис (қыз күнінде Харпер) жұмысшы табынан шыққан протестанттар болған. Әкесі аспалы төбелер мен қалқалар орнатуға маманданған компанияны басқарған ағаш ұстасы және сантехник болып жұмыс істеген. Кеннет отбасындағы үш баланың ортаншысы (ағасы және қарындасы бар), балалық шағы Белфасттағы Тайгерс-Бэй ауданында өткен. Бастапқыда Гроув бастауыш мектебінде білім алды. 1970 жылдың басында, Кеннет тоғыз жасқа толғанда, отбасы Солтүстік Ирландиядағы этникалық-саяси қақтығыстардан (The Troubles) қашып, Англияға қоныс аударды. Олар Беркшир графтығына орналасып, Кеннет Рединг қаласында өсті. Онда ол Уайтнайтс бастауыш мектебі мен Тайлхерсттағы Мидуэй мектебінде оқыды. Мектеп қабырғасында «Тоуд Холлдан келген Тоуд» (Toad of Toad Hall) және «О, қандай тамаша соғыс!» (Oh, What a Lovely War!) сияқты қойылымдарға қатысты.

Мектепте Брана құрдастарының мазағына қалмау үшін өзінің ирландиялық акцентін өзгертіп, стандартты британдық акцентпен (RP акценті) сөйлеуді үйренеді. Өзінің тегі туралы ол кейінірек: «Мен өзімді ирландық сезінемін. Баланың бойынан Белфастты ешқашан өшіре алмайсың деп ойлаймын», — деп мәлімдеген. Сондай-ақ ол өзінің «сөзге деген құштарлығын» ирландық мұрасымен байланыстырады.

Ол әуесқой «Reading Cine & Video Society» (қазіргі атауы — Reading Film & Video Makers) клубына барған және «Progress Theatre» театрының белсенді мүшесі болған (қазіргі уақытта осы театрдың қамқоршысы). Ағылшын тілі, тарих және социология пәндерінен A-level емтихандарының нәтижесі көңіл көншітпегеніне қарамастан, ол Лондонның Корольдік драмалық өнер академиясына (RADA) оқуға түседі. 1980 жылы RADA директоры Хью Краттуэлл Бранадан академияға келген Патшайым II Елизаветаның алдында «Гамлет» пьесасынан монолог орындауды өтінген.