Румен Радев

1982 жылы Хасководағы математика мектебін алтын медальмен бітірді. 1987 жылы Георгий Бенковский атындағы Болгария Әуе күштері университетін ең үздік түлек ретінде тәмамдады. 1992 жылы Америка Құрама Штаттарындағы «Максвелл» эскадрилья офицерлер мектебін бітірді. 1994-1996 жылдар аралығында Раковский атындағы Қорғаныс және штаб колледжінде білім алып, онда да ең үздік түлек атанды. Ұшу экипаждарының тактикалық дайындығын жетілдіру және әуе ұрысын имитациялау саласы бойынша әскери ғылымдар докторы.

2003 жылы АҚШ-тағы Максвелл әуе базасындағы АФБ Әскери-әуе колледжін стратегиялық зерттеулер магистрі дәрежесімен үздік бітірді.

Болгар тілінен бөлек, ағылшын, неміс және орыс тілдерін меңгерген.

• 1987—1988: Равнецтегі 15-истребительдік авиация полкінің кіші ұшқышы
• 1989—1990: Равнецтегі 15-истребительдік авиация полкі бөлімше командирінің орынбасары
• 1990—1994: Равнецтегі 15-истребительдік авиация полкінің бөлімше командирі
• 1996—1998: Равнецтегі Бесінші истребительдік авиация базасында МиГ-29 эскадрилья командирі
• 1998—1999: Равнецтегі Бесінші истребительдік авиация базасы командирінің ұшу дайындығы жөніндегі орынбасары
• 1999—2000: Граф Игнатиево үшінші истребительдік авиация базасы командирінің ұшу дайындығы жөніндегі орынбасары
• 2000: Болгария Республикасының әуе шабуылына қарсы қорғанысын зерттеу — NATO — OTAN, Брюссель
• 2000—2005: Граф Игнатиево үшінші истребительдік авиация базасының штаб бастығы
• 2005—2009: Граф Игнатиево үшінші истребительдік авиация базасының командирі
• 2009—2014: Болгария Әскери-әуе күштері қолбасшысының орынбасары
• 2014—2016: Болгария Әскери-әуе күштерінің қолбасшысы

2016 жылғы тамызда Болгария социалистік партиясы мен Болгарияны қайта өрлеу баламасы (АБВ) Радевті 2016 жылғы қарашада өтетін президенттік сайлауға ресми түрде кандидат ретінде ұсынды. Онымен бірге БСП-дан Еуропарламент депутаты Илияна Йотова вице-президенттікке кандидат ретінде сайлауға түсті. Осы айда АБВ генерал Радевтің президенттікке кандидатурасын қолдаудан бас тартып, басқа тұлғаның пайдасына шешім қабылдады.

6 қарашада өткен Болгариядағы президенттік сайлаудың бірінші турында Румен Радев 25,44 % дауыс жинап, биліктегі «Болгарияның еуропалық дамуы үшін азаматтар» (ГЕРБ) партиясының кандидаты Цецка Цачевадан 3,5 %-ға озып кетті. Осы нәтижемен ол 13 қарашада өткен сайлаудың екінші турына жолдама алып, сайлаушылар оны мен Цачеваның арасында таңдау жасады. 13 қараша күні кешке Болгария премьер-министрі Бойко Борисов пен президент Росен Плевнелиев Румен Радевті Болгария президенті сайлауындағы жеңісімен құттықтады. Радев екінші турда 59 %-дан астам дауыс жинаса, Цачева 40 %-дан аз дауыс алды. 14 қарашада Цачева жеңілгенін мойындады. Болгарияның сайланған президенті жеңістен кейінгі алғашқы баспасөз мәслихатында өзінің «ресейшіл» екендігі туралы тұжырымдарды теріске шығарып: «...Мен НАТО генералымын, мен АҚШ-тың Әскери-әуе академиясын бітірген алғашқы болгармын және біздің еуроатлантикалық мүшелігімізді қазіргіден де белсенді құралдармен қорғайтын боламын», — деп мәлімдеді.

Президенттік ант бергеннен кейін Халық жиналысы алдында сөйлеген сөзінде Радев, атап айтқанда, Ресеймен диалогтың қалпына келуіне үміт білдірді. Ол НАТО мен Ресей арасындағы қарым-қатынастағы дағдарысты еңсеру перспективасын АҚШ-тағы сайлаумен және «әлемдегі жаңа саяси конъюнктурамен» байланыстырды.

Болгария президенті қызметіне 2017 жылғы 22 қаңтарда кірді.

Мәскеу және бүкіл Русь патриархы Кирилл 2017 жылғы 4 наурызда Болгарияға жасаған сапары кезінде Болгария Президенті туралы оның «жақсы әсер» қалдырғанын айтты: «интеллигент, православие дінін ұстанатын, өз Отанын сүйетін, меніңше, Ресеймен диалог пен қарым-қатынасқа ашық адам».

Президент Радев пен премьер-министр Борисов арасында қақтығыс өршіп, оның барысында премьерге қатысты компроматтар жарияланды, ал бұған жауап ретінде прокуратура президент әкімшілігінде тінту жүргізді. Премьер мен оның жақтастары — олигархтар Доган мен Пеевскиге қарсы бағытталған 2020 жылғы Болгариядағы наразылық шаралары кезінде президент наразылық білдірушілерді қолдады.

2021 жылғы қарашадағы президенттік сайлауда Радев жаңа мерзімге қайта сайланды.

2026 жылғы 19 қаңтарда Радев келесі күні Болгария президенті қызметінен кететінін жариялады. Конституцияға сәйкес, Радевтің өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейінгі кезеңде вице-президент Илияна Йотова президент болады. 23 қаңтарда Болгарияның Конституциялық Соты Радевтің отставкасын мақұлдады. 2026 жылғы 3 наурызда сол жылы өтетін жергілікті парламенттік сайлауға қатысу үшін «Прогрессивті Болгария» солшыл еуроскептикалық коалициясын құрып, тіркеді. Оның коалициясы 2026 жылғы 19 сәуірде Болгарияда өткен сайлауда сенімді жеңіске жетіп (Болгария парламентінде 131 орынға ие болды, коалицияға 1 420 287 адам дауыс берді (оңшыл-центристік еуропашыл ГЕРБ-СДС коалициясының 13,3 % көрсеткішіне қарсы 45 %)), ол Болгарияның премьер-министрі болып тағайындалды.