Айвор Джайевер

Айвар Джайевер
норв. Ivar Giæver
Туған күні	5 сәуір 1929 (1929-04-05)(97 жас)
Туған жері	Берген, Норвегия
Қайтыс болған күні	Lua error Module:Wikidata ішіндегі 39 жолында: attempt to concatenate field '?' (a nil value).
Азаматтығы	Норвегия  АҚШ
Ғылыми аясы	физика
Альма-матер	Норвегия ғылым және технология университеті
Марапаттары	Оливер Бакли сыйлығы (1965) Физика саласындағы Нобель сыйлығы (1973)

Айвар Джайевер(Ивар Евер норв. Ivar Giæver; 5 сәуір 1929, Берген, Норвегия) — норвегиялық-американдық физик, 1973 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. «Жартылай өткізгіштер мен асқын өткізгіштердегі туннельдік құбылыстардың эксперименталды ашқандары үшін» (Лео Эсакимен бөлісті).

АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1974).

1948 жылдан 1952 жылға дейін оқығаннан кейін Джайевер Тронхеймдегі Норвегия технологиялық институтында инженер дәрежесін алды. 1954 жылы Канадаға қоныс аударды. Ол алдымен сәулет бюросында, содан кейін General Electric компаниясында инженер болып жұмыс істеді. 1956 жылы ол АҚШ-қа көшті. 1958 жылдан 1969 жылға дейін ол Тройдағы (Нью-Йорк) Ренсселлер политехникалық институтында асқын өткізгіштік және туннельдік әсерлер тақырыбы бойынша жұмыс істеді. Осы тақырып бойынша 1964 жылы диссертация қорғады.

1970 жылдан бастап Джайевер биология және биофизика саласында да жұмыс істеді. Иммундық реакцияларды анықтау әдісін әзірледі. 1988 жылдан бастап Ренсселлер политехникалық институтының, сонымен қатар Осло университетінің физика институтының профессоры болды.

1973 жылы Джайевер физика бойынша Нобель сыйлығын Лео Эсакимен бөлісті. Жүлденің бір бөлігін Б. Д. Джозефсон «туннельдік тосқауыл арқылы өтетін токтың қасиеттерін теориялық болжағаны үшін, атап айтқанда қазір Джозефсон эффектілері деп аталатын құбылыстар үшін» алды.

Джайевер келесі мәлімдемені иеленеді: «Адам үшін табиғат ит үшін тоңазытқыш сияқты: ол ішінде тамақ бар екенін біледі, бірақ тоңазытқыштың қалай жұмыс істейтінін ешқашан түсінбейді».

2012 жылы Нобель сыйлығының лауреаттарының кездесуінде ол климаттың өзгеруін жалған ғылым деп атап, жаһандық жылыну теориясын сынап, мынаны айтты:

Жаһандық жылыну жаңа дінге айналды, өйткені сіз оны талқылай алмайсыз

2016 жылы ол Гринписке, Біріккен Ұлттар Ұйымына және дүние жүзіндегі үкіметтерге генетикалық түрлендірілген ағзалармен (ГМО) күресуді тоқтатуға шақыратын хатқа қол қойды

• И. Гивер. «Электрондық туннельдеу және асқын өткізгіштік». Нобель дәрісі // Физика ғылымдарының жетістіктері, 116 том, 4 шығарылым, тамыз 1975 ж.
• Храмов Ю. А. Джиавер Ивар // Физиктер : Өмірбаяндық анықтама / Ред. А.И. Ахиезер. — Ред. 2-ші, өңд. және тол. — М. : Ғылым, 1983. — Б. 111. — 400 б. — 200 000 дана.
• Өмірбаяны «Ғылым және технология» электронды кітапханасының сайтында (орыс.)
• Нобель комитетінің сайтынан ақпарат (ағыл.)

1951—1975 жылдардағы Физика саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Кокрофт / Уолтон (1951) • Блох / Пёрселл (1952) • Цернике (1953) • Борн / Боте (1954) • Лэмб / Куш (1955) • Шокли / Бардин / Браттейн (1956) • Янг / Ч. Ли (1957) • Черенков / Франк / Тамм (1958) • Сегре / Чемберлен (1959) • Глазер (1960) • Хофштадтер / Мёссбауэр (1961) • Ландау (1962) • Вигнер / Гепперт-Майер / Йенсен (1963) • Таунс / Басов / Прохоров (1964) • Томонага / Швингер / Фейнман (1965) • Кастлер (1966) • Бете (1967) • Альварес (1968) • Гелл-Ман (1969) • Альфвен / Неель (1970) • Габор (1971) • Бардин / Купер / Шриффер (1972) • Эсаки / Джайевер / Джозефсон (1973) • Райл / Хьюиш (1974) • О. Бор / Моттельсон / Рейнуотер (1975) Толық тізім | 1901—1925 | 1926—1950 | 1951—1975 | 1976—2000 | 2001—ден бері