Қолдау
Тегін жүктеу және ақпараттық платформа

Қазақстандағы гректер (грек. Έλληνες στο Καζακστάν) — ұлттық азшылықтардың бірі. Негізгі бөлігі негізінен 1944-1950 жылдар аралығында Қырымнан, Кавказдан және О

Қазақстандағы гректер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(наурыз 2024)

Қазақстандағы гректер (грек. Έλληνες στο Καζακστάν) — ұлттық азшылықтардың бірі. Негізгі бөлігі негізінен 1944-1950 жылдар аралығында Қырымнан, Кавказдан және Оңтүстік Ресейден жер аударылған понтикалық гректердің ұрпақтарынан тұрады.

Тарихы

ХХ ғасырдың 40-жылдарына дейін Қазақстанда шағын грек диаспорасы болған, 1926 жылы Қазақстанда небәрі 157 грек өмір сүрген. Сталин қол қойған 1944 жылғы 2 маусымдағы № 5984 қаулы шамамен 39 мың грек, армян және болгарды Қырымнан жер аударуды бұйырды. Бұл қаулы Қырымнан 39 мыңға жуық грек, армян және болгарды Қазақстанның Гурьев облысына (7 мың) және Свердловск (10 мың), Молотов (10 мың), Кемерово облыстарына (6 мың) және Башқұрт АКСР-ге ( 6 мың) депортациялауды бұйырды. 1949 жылы маусым айында, 1950 жылы ақпан айында, 1950 жылы шілде айында гректер Грузин КСР, Армян КСР және Солтүстік Кавказдан жер аударылды. Жер аударылғандардың жалпы саны шамамен 60 000 адамды құрады.

Қазіргі жағдай

КСРО халық санағы бойынша 1989 жылы Қазақстанда шамамен 46 746 грек өмір сүрді, бірақ КСРО ыдырағаннан кейін гректердің Қазақстаннан көші-қоны процесі көбейді. 1999 жылы Қазақстанда шамамен 12 703 этникалық гректер өмір сүрді. Қазіргі уақытта Қазақстанда 17 грек қауымы бар, онда 8 819 (2014 жылға) адам болған. Қырғызстан гректерімен бірге олар Қазақстан мен Қырғызстанның грек қауымдастықтарының федерациясын құрды — «FILIA» (грек. φιλία, достық дегенді білдіреді). Федерация газет шығарады, фольклорлық іс-шаралар ұйымдастырады және грек тілі мен мәдениетін үйренуге көмектеседі. Қазіргі уақытта Қазақстанда грек тілінің 6 оқытушысы жұмыс істейді, оларды шетелдегі эллинизмнің бас хатшылығы қаржыландырады. Сонымен қатар, грек тілін Грециядан іссапарға жіберілген екі мұғалім үйретеді.

Саны

Жыл Жалпы халықтың %-ы Саны
1926 0,00 157
1939 0,02 1 374
1959 0,60 55 543
1970 0,31 39 241
1979 0,34 49 930
1989 0,28 46 746
1999 0,08 12 703
2009 0,06 8 846
2014 0,05 8 819

Атақты адамдары

  • Чараламбос Холидис , грек-рим күресі және Олимпиада чемпионы.
  • Илья Ильин, ауыр атлет (Понтийдің атасы Яковос Фоунтукидистен).
  • Саввас Кофидис, грекиялық халықаралық футболшы және жаттықтырушы.
  • Димитриос Павлос Пападопулос , грекиялық халықаралық футболшы.
  • Эйрини (Ирини) Пападопулу , грек әншісі.
  • Евстафий Алкивиадович Пахлеваниди, кеңес және грек футболының ардагері.
  • Александр Антонович Хапсалис, кеңес футболының ардагері.
  • Георгий Петрович Хаджониди, еркін күресші және Олимпиада ойындарының қола жүлдегері.

Сондай-ақ қараңыз

  • Грек диаспорасы
  • Қазақ-грек қатынастары

Сілтемелер

Жоғары