Бәйтерек ауданы — Батыс Қазақстан облысының солтүстік бөлігіндегі әкімшілік бөлініс.
| Қазақстан ауданы | |
| Бәйтерек ауданы | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Облысы | Батыс Қазақстан облысы |
| Аудан орталығы | Перемётное |
| Ауылдық округтер саны | 22 |
| Ауыл саны | 68 |
| Әкімі | Марат Тоқжанов |
| Аудан әкімдігінің мекенжайы | Перемётное ауылы, Гагарин көшесі, №139 |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары | 51°10′11″ с. е. 50°44′40″ ш. б. / 51.16972° с. е. 50.74444° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 51°10′11″ с. е. 50°44′40″ ш. б. / 51.16972° с. е. 50.74444° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты | 1939 |
| Жер аумағы | 7 421 км² |
| Уақыт белдеуі | UTC+5:00 |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны | ▲ 60 040 адам (2023) |
| Ұлттық құрамы | қазақтар (61,03%), орыстар (32,84%), украиндар (1,69%), татарлар (1,44%), басқалары (3%) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Пошта индексі | 090600—090628 |
| Автомобиль коды | 07 |
| Бәйтерек ауданының әкімдігі | |
|
| |
|
| |
Географиялық орны, жер бедері
Аудан облыстың солтүстік бөлігінде орналасқан, 1939 жылы құрылды, 1997 жылы аудан құрамына Приурал ауданы енді. Аумақ бедері оңтүстігінде өзен, сайлар және құрғақ аңғарлар кесіп өтетін және солтүстігінде 100 және одан аса метр биіктікті құрайтын толқынды жондары бар (Үлкен Сырт сілемінің суайрығы) ойпатты жазықтан тұрады. Орталығы – Перемётное ауылы. Ауданның жалпы көлемі - 7,4 мың шаршы шақырым. Солтүстігінде Ресеймен, батысында Тасқала, оңтүстігінде Ақжайық аудандарымен, оңтүстік-шығысында Теректі ауданымен және Орал қаласымен шектеседі.
Халқы
| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2021 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 25806 | ▲30850 | ▲30897 | ▼26563 | ▲56611 | ▼55420 | ▲59447 |
Тұрғындар саны 57762 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар (58,71%), орыстар (34,88%), украиндар (1,91%), татарлар (1,48%), басқалары (3,02%).
2020 жылдың басында тұрғындар саны 58595 адамды (29245 ер адам және 29350 әйел адам) құрады.
Әкімшілік бөлінісі
Аудандағы 68 елді мекен 22 ауылдық округке біріктірілген:
| Әкімшілік бірлік | Орталығы | Елді мекендері | Халқы (2021) |
|---|---|---|---|
| Атамекен ауылдық округі | Атамекен ауылы | 3 | ▼1559 |
| Байқоныс ауылдық округі | Байқоныс ауылы | 4 | ▲6596 |
| Бейбітшілік ауылдық округі | Бейбітшілік ауылы | 4 | ▼1071 |
| Белес ауылдық округі | Белес ауылы | 2 | ▲1711 |
| Дариян ауылдық округі | Дарьинское ауылы | 2 | ▲6283 |
| Достық ауылдық округі | Достық ауылы | 3 | ▲5132 |
| Егіндібұлақ ауылдық округі | Егіндібұлақ ауылы | 2 | ▼514 |
| Зелёнов ауылдық округі | Зелёное ауылы | 1 | ▼1381 |
| Көшім ауылдық округі | Үлкен Шаған ауылы | 6 | ▼4040 |
| Құрманғазы ауылдық округі | Құрманғазы ауылы | 2 | ▼470 |
| Макаров ауылдық округі | Макарово ауылы | 4 | ▲1697 |
| Махамбет ауылдық округі | Махамбет ауылы | 4 | ▲2491 |
| Мичурин ауылдық округі | Мичуринское ауылы | 5 | ▲9718 |
| Перемётный ауылдық округі | Перемётное ауылы | 6 | ▲6925 |
| Раздольный ауылдық округі | Раздольное ауылы | 2 | ▼566 |
| Рубёжин ауылдық округі | Рубёжинское ауылы | 1 | ▼1482 |
| Сұлу көл ауылдық округі | Сұлу көл ауылы | 1 | ▼448 |
| Чиров ауылдық округі | Чирово ауылы | 2 | ▼377 |
| Шалғай ауылдық округі | Шалғай ауылы | 3 | ▼767 |
| Щапов ауылдық округі | Щапов ауылы | 2 | ▲2051 |
| Янайкин ауылдық округі | Янайкино ауылы | 2 | ▼1031 |
| Январцев ауылдық округі | Январцев ауылы | 6 | ▼2156 |
Ірі елді мекендері
| Атауы | Статусы | Халқы (2021) |
|---|---|---|
| Мичуринское | ауыл | ▲6219 |
| Дарьинское | ауыл | ▲5701 |
| Достық (Фурманово) | ауыл | ▲4471 |
| Перемётное | ауыл | ▲4340 |
| Байқоныс | ауыл | ▲3563 |
| Махамбет (Чапово) | ауыл | ▲2206 |
| Асан (Набережное) | ауыл | ▲2199 |
| Калининское | ауыл | ▲1913 |
| Щапов | ауыл | ▲1723 |
| Белес (Ростоши) | ауыл | ▲1582 |
| Үлкен Шаған | ауыл | ▼1503 |
| Рубёжинское | ауыл | ▼1482 |
| Көшім | ауыл | ▼1475 |
| Новенькое | ауыл | ▲1383 |
| Зелёное | ауыл | ▼1381 |
| Январцев | ауыл | ▼1136 |
| Володарское | ауыл | ▼1121 |
| Атамекен (Железново) | ауыл | ▼882 |
| Янайкино | ауыл | ▼871 |
| Бейбітшілік (Погодаево) | ауыл | ▼869 |
| Макарово | ауыл | ▼765 |
| Шалғай (Первосоветское) | ауыл | ▼689 |
| Қайнар (Новенький) | ауыл | ▼649 |
| Чувашинское | ауыл | ▲596 |
| Озёрное | ауыл | ▼582 |
| Жайық | ауыл | ▲529 |
| Колесово | ауыл | ▼525 |
| Жамбыл | ауыл | ▼506 |
Су жүйесі, топырағы
Ауданның негізгі табиғи су ресурстары Шаған саласымен (116 км) Орал өзені (184 км), Көшім (48км), Ембулатовка (99 км) Рубежка (82 км), Быковка (90 км) және сондай-ақ Киров бөгені мен Орал-Көшім суландыру жүйесі және негізінен ауданның солтүстік бөлігінде орналасқан 99 әуіт пен апандар болып табылады. Топырағы саз бен саздақтан тұрады, кей жерлерінде құм және сор топырақ кездеседі. Солтүстігінде жері қара топырақты.
Шаруашылығы
Шаруашылықтағы негізгі бағыт - егін шаруашылығы. Егін шаруашылығымен қатар, негізінен ет-сүт бағытындағы мал шарушалығы дамыған.
Бәйтерек ауданы I ауылшарушылық аумаққа жатады. Бұл аумақта дәнді, майлы дақылдар, жемшөптер, қартоп және көкөніс, жеміс-жидек, екпе ағаштары жинақталған. Мұнда сүтті мал шаруашылығы, шошқа және құс өсіру және ет-жүнді қой шаруашылығы жақсы дамыған.