Рой Глаубер

Рой Глаубер
ағылш. Roy Jay Glauber
Туған күні	1 қыркүйек 1925 (1925-09-01)
Туған жері	Нью-Йорк, АҚШ
Қайтыс болған күні	26 желтоқсан 2018 (2018-12-26)(93 жас)
Қайтыс болған жері	Ньютон (Массачусетс), АҚШ
Ғылыми аясы	теориялық физика
Жұмыс орны	Гарвард университеті
Альма-матер	Гарвард университеті
Ғылыми жетекші	Джулиан Швингер
Марапаттары	Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2005)

Рой Джей Глаубер (ағылш. Roy Jay Glauber, 1 қыркүйек 1925, Нью-Йорк — 26 желтоқсан 2018, Ньютон, Массачусетс) — американдық теориялық физик және 2005 жылы «оптикалық когеренттіктің кванттық теориясына қосқан үлесі үшін» физика бойынша Нобель сыйлығының иегері. Көптеген жылдар бойы Гарвард университетінде физика профессоры болды.

Аустрия-Мажарстан империясы мен Пруссияда (әкесі жағынан) және Ресейде (анасы жағынан) тамыр жайған еврей отбасынан шыққан. Ол Нью-Йорк қаласындағы Бронкс ғылыми мектебін, әйгілі мемлекеттік арнайы мектепті бітірді. 1941 жылдан бастап Кембридждегі (АҚШ) Гарвард университетінде оқыды. Екінші курстан бастап Манхэттен жобасына қатысып, атом бомбасының критикалық массасын есептеді. Жобаға екі жыл қатысқаннан кейін ол оқуын жалғастырып, Гарвард университетінде бакалавр (1946) және докторлық (1949) дәрежесін алды. 1976 жылдан бастап Гарвардта профессор болып жұмыс істейді. Жылдар бойы ол CERN, Лейден университетінде және Париждегі Франс колледжінде уақытша қызметтер атқарды.

2016 жылы ол Greenpeace, Біріккен Ұлттар Ұйымы және бүкіл әлемдегі үкіметтерді генетикалық түрлендірілген организмдерге қарсы күресті тоқтатуға шақыратын хатқа қол қойды.

Кванттық оптика саласындағы зерттеулер. Когерентті сәулеленудің математикалық сипаттамасын жасады. Сығылған жарық ұғымын енгізді. Сондай-ақ жоғары энергиялы бөлшектер мен адрондардың соқтығысуын зерттеді.

2005 жылы ол физика бойынша Нобель сыйлығының жартысын алды. Қалған жартысы Джон Холл мен Теодор Ханшқа берілді.

• Гуггенхайм стипендиясы (1957, 1972)
• Макс Борн сыйлығы (1985)
• Альберт Михельсон медалі (1985)
• Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1988)
• Математикалық физика бойынша Дэнни Хайнеман сыйлығы (1996)
• Лондон Корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1997)
• Физика бойынша Нобель сыйлығы (2005)
• Уиллис Лэмб сыйлығы (2006)
• Ғылыми зерттеулер жөніндегі Жоғарғы кеңестің алтын медалі (2008)
• Шнобель сыйлығы комитетінде сыпырғыш сақтаушысы қызмет етті, марапаттау рәсімінен кейін қағаз ұшақтарды сыпыруға жауапты болды.

• Glauber R.J. Quantum theory of optical coherence: Selected papers and lectures. — Wiley, 2007.

• Scully M.O., Prasad S. Roy Glauber (1925–2018) // Science. — 2019. — Vol. 363. — P. 698. — doi:10.1126/science.aaw7706.
• Haake F., Lewenstein M. Roy Jay Glauber in memoriam // Nature Photonics. — 2019. — Vol. 13. — P. 299-301. — doi:10.1038/s41566-019-0420-8.

• (Ағылшын тілінде)
• Нобель сайтындағы ақпарат(Ағылшын тілінде)