Қолдау
Тегін жүктеу және ақпараттық платформа
  • Уикипедия

Абхаз тілі — Абхазия негізгі тұрғыны — абхаз халқының мемлекеттік тілі. Көбіне Абхазия мен Түркияда таралған, Қиыр Шығыстың кейбір елдерінде де (Сирия, Иордания

Абхаз тілі

  • Басты бет
  • Абхаз тілі

Абхаз тілі — Абхазия негізгі тұрғыны — абхаз халқының мемлекеттік тілі. Көбіне Абхазия мен Түркияда таралған, Қиыр Шығыстың кейбір елдерінде де (Сирия, Иордания, Ирак) таралған. Туыс тілдері — абаз, адыгей (черкес) тілдері.

Ресейде 2010 жылдың санағының мәліметі бойынша 6786 адам абхаз тілінде сөйлейді. Түркияда 1965 жылдың мәліметі бойынша 4563 адам туған тілім деп санайды және 7836 адам — екінші тілі ретінде қолданады. Абхаз тілі Иберий-Кавказ тілдерінің бірі. Екі диалектіге бөлінеді: абжуй, бзыб. Әдеби тілі абжуй диалектісі негізінде қалыптасты. Тұңғыш абхаз алфавитін Абхаз тілінің фонетикалық ерекшеліктерін ескере отырып, орыс графикасы негізінде 1862 ж. П.К.Услар жасады. Абхаз тілінің алфавиті сараланып, төрт рет өзгерді (1926 ж., 1928 ж., 1938 ж., 1954 ж.). Дауысты дыбыс аз, дауыссыздар 50 ден астам. Абхаз тілі - агглютинатив тіл. Белгілілік категориясын білдіру үшін сөз алдына "а", белгісізділік категориясын білдіру үшін сөз аяғына "к" қосымшасы қосылады. Етіс формасы жоқ. Көсемше, есімше формасы жиі қолданылады.

Алфавит

А а
[aː]
Б б
[b]
В в
[v]
Г г
[ɡ]
Гь гь
[ɡʲ]
Гә гә
[ɡʷ]
Ҕ ҕ
[ʁ/ɣ]
Ҕь ҕь
[ʁʲ/ɣʲ]
Ҕә ҕә
[ʁʷ/ɣʷ]
Д д
[d]
Дә дә
[dʷ]
Е е
[ɛ]
Ж ж
[ʐ]
Жь жь
[ʒ]
Жә жә
[ʒʷ]
З з
[z]
Ӡ ӡ
[d͡z]
Ӡә ӡә
[d͡ʑʷ]
И и
[j/jɨ/ɨj/i]
К к
[kʼ]
Кь кь
[kʼʲ]
Кә кә
[kʼʷ]
Қ қ
[kʰ]
Қь қь
[kʲʰ]
Қә қә
[kʷʰ]
Ҟ ҟ
[qʼ]
Ҟь ҟь
[qʼʲ]
Ҟә ҟә
[qʼʷ]
Л л
[l]
М м
[m]
Н н
[n]
О о
[ɔ]
П п
[pʼ]
Ҧ ҧ
[pʰ]
Р р
[r]
С с
[s]
Т т
[tʼ]
Тә тә
[tʼʷ]
Ҭ ҭ
[tʰ]
Ҭә ҭә
[tʷʰ]
У у
[w/wɨ/ɨw/u]
Ф ф
[f]
Х х
[x/χ]
Хь хь
[xʲ/χʲ]
Хә хә
[xʷ/χʷ]
Ҳ ҳ
[ħ]
Ҳә ҳә
[ħʷ]
Ц ц
[t͡s]
Цә цә
[t͡ɕʷʰ]
Ҵ ҵ
[t͡sʼ]
Ҵә ҵә
[t͡ɕʼʷ]
Ч ч
[t͡ʃʰ]
Ҷ ҷ
[t͡ʃʼ]
Ҽ ҽ
[t͡ʂʰ]
Ҿ ҿ
[t͡ʂʼ]
Ш ш
[ʂʃ]
Шь шь
[ʃ]
Шә шә
[ʃʷ]
Ы ы
[ɨ]
Ҩ ҩ
[ɥ/ɥˤ]
Џ џ
[d͡ʐ]
Џь џь
[d͡ʒ]
Ь ь
[ʲ]
Ә ә
[ʷ]
←Келесі жазбаАлдыңғы жазба→
Ең көп оқылған - Уикипедия
  • Наурыз 12, 2026

    Бесеудің хаты

  • Сәуір 04, 2026

    Абдолла Қарсақбаев

  • Сәуір 06, 2026

    Отырар ауданы

  • Сәуір 07, 2026

    Иммануил Кант

  • Наурыз 21, 2026

    Дамушы елдер

Студия

  • Уикипедия

Жаңалықтарға жазылу

Байланысу
Бізбен байланыс
© 2025 www.wikimap.kk-kz.nina.az - Барлық құқықтар қорғалған.
Авторлық құқық: Dadash Mammadov
Жоғары