Кальций сульфаты

	Кальций сульфаты
Жалпы мәліметтері
IUPAC атауы	Кальций сульфаты
Басқа атаулары	күкірт қышқыл кальций
Химиялық формуласы	CaSO4
Физикалық қасиеттері
Күйі	қатты
Мольдік массасы	136,14 г/моль
Тығыздығы	2,96 г/см³
Қаттылығы	Моос бойынша: 2-3
Сыну көрсеткіші	1,521
Жылу қасиеттері
Балқу t	1450 °C
Ыдырау t	1450 °C
Пайда болу жылулығы	-1433 кДж/моль
Бу қысымы	0 мм сын. бағ.
Химиялық қасиеттері
Ерігіштігі	суда: 0,2 г/100 мл
Құрылымы
Кристалдық торы	орторомбтық
Классификациясы
CAS нөмірі	7778-18-9
PubChem	24497
EINECS нөмірі	231-900-3
SMILES	[O-]S(=O)(=O)[O-].[Ca+2] (3D-моделі)
InChI	1S/Ca.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2; OSGAYBCDTDRGGQ-UHFFFAOYSA-L
RTECS	WS6920000
ChEBI	31346
ChemSpider	22905
Қауіпсіздігі
Рауалы концентрациясы	2 мг/м3
ӨД50 (ағыл.)қаз.	>3000 мг/кг (егеуқұйрықтар, пероральді)
NFPA 704	0 1 0
	Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі.
	Кальций сульфаты Ортаққорда
	Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу

Кальций сульфаты — күкірт қышқылының кальций тұзы. Табиғатта дигидрат CaSO₄•2H₂O (гипс) түрінде және сусыз ангидрит күйінде кездеседі.

Физикалық қасиеттері

Ерігіштігінің температурадан тәуелділігі

Сусыз кальций сульфаты — түссіз суда нашар еритін кристалды зат. Гипсті 100°С-қа дейін қыздырғанда, жартылай гидратқа немесе алебастрға CaSO₄•½H2O айналады. Оны суға илесе қатып, қайта гипске айналады.

Қолданылуы

Кальций сульфаты құрылыста және медицинада қолданылады. 1300°С температурада күйдірілген гипс, ангидрит цементтеуші ерітінділер жасауда пайдаланылады. 1970 жж. дейін Уайтхэвенде (Камбрия, Ұлыбритания) күкірт қышқылы ангидриттен өндірілді:

{\mathsf {CaSO_{4}+SiO_{2}\rightarrow CaSiO_{3}+SO_{3}\uparrow }}