Маркус Голдман

Маркус Голдман
	Маркус Голдман
	; Маркус Голдман
Туған кездегі есімі	Marcus Goldmann
Туған күні	9 желтоқсан 1821
Туған жері	Траппштадт, Бавария корольдігі, Герман одағы
Қайтыс болған күні	20 шілде 1904 (82 жас)
Қайтыс болған жері	Элберон, Нью-Джерси, АҚШ
Қызметі	инвестициялық банкир, кәсіпкер, қаржыгер
Жұбайы	Берта Голдман
Балалары	Юлиус Голдман; Ребекка Дрейфусс; Роза Сакс; Луиза Сакс; Генри Голдман
	Ортаққордағы Маркус Голдман

Маркус Голдман (туған кездегі аты Маркус Гольдманн; 9 желтоқсан 1821 – 20 шілде 1904) — неміс-америкалық инвестициялық банкир, кәсіпкер және қаржыгер. Ол кейіннен әлемдегі ең ірі инвестициялық банктердің біріне айналған Goldman Sachs компаниясының негізін қалаушы болды.

Ерте өмірі

Маркус Голдман 1821 жылғы 9 желтоқсанда Бавария корольдігінің Траппштадт қаласында ашкенази еврейлерінің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Вольф Гольдманн фермер әрі мал саудагері болған. Анасы Белла Кац Обербруннер Цайль-на-Майне қаласынан шыққан. Ол бұған дейінгі некесінен бес баласы бар жесір әйел болған. Оның алғашқы күйеуі Самуэль Обербруннер деп аталған. Маркустың әке жағынан атасы 1811 жылы еврейлерге тегін ресми түрде қолдануға рұқсат берілгенге дейін Йонатан Маркс есімімен танылған, кейін фамилиясын Гольдманн деп өзгерткен.Вюрцбург қаласындағы синагогада білім алып жүрген кезінде Маркус кейін өмір бойғы досына айналған Йозеф Сакспен танысты. Баварияда Голдман мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.

1848 жылы Маркус Голдман Германияның Майндағы Франкфурт қаласынан АҚШ-қа қоныс аударды. Бұл Германия мемлекеттеріндегі 1848 жылғы революциялардан кейін басталған Америкаға еврейлердің алғашқы ірі көші-қон толқыны кезеңінде болды. Америкаға келгеннен кейін АҚШ көші-қон органдары оның есімін Маркус Голдман деп тіркеді. Ол кейін Голдман отбасымен туыстық байланысы болмаған, сондай-ақ еврей иммигранты болған 18 жастағы Берта Голдманға үйленді.

Мансабы

Голдман алғашқы кезде ат жеккен арбамен көшпелі саудамен айналысты, кейін Филадельфияда дүкенші болып жұмыс істеді. Онда ол бастапқыда өзінің ескі досы Йозеф Сакс бұрын жалдап тұрған пансионаттағы бөлмені жалдаған еді. Кейін Маркет-стритте киім дүкенін ашып, жеке сауда кәсібін бастады. 1869 жылы Голдман табысы жоғарырақ мүмкіндіктер іздеп Нью-Йорк қаласына көшті.Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі Пайн-стритте «Marcus Goldman & Co.» деген жазуы бар маңдайша орнатып, қарыз міндеттемелері бойынша брокер ретінде қызмет көрсете бастады.

Кәсіпкерлік қызметінің алғашқы жылдарынан-ақ Голдман жылына 5 миллион АҚШ долларына дейінгі көлемдегі коммерциялық қағаздармен мәмілелерді өз күшімен жүзеге асыра алды. Дегенмен оның бизнесі табысты болғанымен, сол кезеңдегі басқа неміс-еврей банкирлерінің кәсіптерімен салыстырғанда ауқымы шағын еді. Мысалы, 1869 жылы айналым капиталы 6 миллион АҚШ долларын (2025 жылғы құны бойынша шамамен 145 миллион АҚШ доллары) құраған J. & W. Seligman & Co. сияқты компаниялар теміржол облигацияларын андеррайтингтеу және олармен сауда жасау саласында жұмыс істейтін заманауи инвестициялық банктердің қатарына жататын.

1882 жылы Голдман өзінің күйеу баласы Самуэль Саксты бизнеске серіктес ретінде шақырып, фирманың атауын M. Goldman and Sachs деп өзгертті. Кәсіп қарқынды дами бастады. Көп ұзамай жаңа фирма жыл сайын 30 миллион АҚШ долларына тең коммерциялық қағаздар айналымын жүзеге асыратын деңгейге жетті, ал компанияның капиталы 100 000 АҚШ долларын (2025 жылғы құны бойынша шамамен 3,3 миллион АҚШ доллары) құрады.

Компания құрылғаннан кейінгі елу жылға жуық уақыт бойы Goldman Sachs серіктестерінің барлығы өзара некелік байланыстар арқылы туысқан отбасылардың мүшелері болды. 1885 жылы Голдман өзінің ұлы Генри Голдман мен күйеу баласы Людвиг Дрейфуссты фирмаға кіші серіктестер ретінде қабылдады. Осыдан кейін компания қазіргі атауы — Goldman Sachs & Co. атауын иеленді. 1894 жылы Генри Сакс фирмаға қосылды, ал 1896 жылы компания Нью-Йорк қор биржасына мүше болды.

Голдман зейнетке шыққан кезде фирманы басқаруды ұлы Генри Голдман мен күйеу баласы Самуэль Сакстың қолына тапсырды. 1904 жылы Самуэль Сакстың екі ұлы — Артур Сакс пен Пол Сакс Гарвард университетін тәмамдағаннан кейін бірден фирмаға қосылды.

Жеке өмірі және қайтыс болуы

Голдман Германиядан қоныс аударған он сегіз жастағы Берта Голдманға үйленді. Олардың бес баласы болды. Голдманның кенже қызы Луиза жақын достарының ұлы әрі Төменгі Франкониядан (Бавария) шыққан иммигрант Самуэль Саксқа тұрмысқа шықты. Луизаның әпкесі мен Самуэльдің ағасы бұған дейін бір-бірімен некелескен болатын. Оның үлкен ұлы Юлиус Голдман Самуэль Адлердің қызы Сара Адлерге үйленді.

Голдман 1904 жылдың жазында Нью-Джерси штатындағы Элберон қаласында қайтыс болды.