Эпштейн файлдары

Эпштейн файлдары — америкалық қаржыгер әрі кәмелетке толмағандарға қатысты жыныстық қылмыстары үшін сотталған Джеффри Эпштейннің және оның таныстарының қылмыстық әрекеттерін егжей-тегжейлі сипаттайтын 6 миллионнан астам беттен тұратын құжаттар, суреттер мен бейнематериалдар жиынтығы. Бұл материалдарда көптеген белгілі саясаткерлер мен танымал тұлғалар аталады.

2024 жылғы президенттік сайлау науқаны барысында Дональд Трамп Эпштейн файлдарын жариялау идеясын ұсынды. Алайда кейінірек ол бұл файлдарды Демократиялық партия мүшелері қолдан жасаған деп мәлімдеді.

2025 жылғы 18 қарашада АҚШ Өкілдер палатасы Эпштейн файлдарының ашықтығы туралы заңды 427 дауыс «жақтап» және бір дауыс «қарсы» қабылдады, ал АҚШ Сенаты оны бірауыздан мақұлдады. Келесі күні Дональд Трамп заң жобасына қол қойды. Заңда белгіленген мерзімге — 2025 жылғы 19 желтоқсанға — дейін АҚШ Әділет министрлігі Эпштейн файлдарының салыстырмалы түрде аз бөлігін ғана жариялады, бұл екі партия тарапынан да сынға ұшырады. 2026 жылғы 30 қаңтарда 3 миллионнан астам бет, оның ішінде 2000 бейнежазба мен 180 000 сурет жарияланды. Әділет министрлігі жалпы алғанда жариялануға тиіс файлдар санатына 6 миллионнан астам бет сәйкес келуі мүмкін екенін мойындағанымен, 30 қаңтардағы жариялау соңғысы екенін және өздерінің заңдық міндеттемелерін толық орындағанын мәлімдеді.

Джеффри Эпштейнге 2006 жылы айып тағылды, ал 2008 жылы ол тергеумен мәмілеге келісті. 2019 жылы оған қайтадан айыптар тағылып, сол жылы түрмеде қайтыс болды. Эпштейн саясаткерлер мен танымал тұлғаларды қоса алғанда, көпшілікке белгілі адамдармен кең ауқымды байланыстар ұстаған. Эпштейн кәмелетке толмағандарды жыныстық қанауға байланысты «клиенттер тізімін» жүргізді, бұл тізімді бопсалау үшін пайдаланды және дәл сол адамдар оны өлтіртті деген қастандық теориялары пайда болды. Бұл теориялар 2019 жылы оның өлімінен кейін кеңінен тарады, соның ішінде оларды сол кездегі АҚШ президенті Дональд Трамп та таратқан. 2025 жылы бұл теориялардың таралуының екінші толқыны басталды.

«Эпштейн файлдары» термині Эпштейн мен оның сыбайластарына қарсы қылмыстық істер бойынша дәлел ретінде жиналған, көлемі 300 гигабайттан асатын деректерді, сондай-ақ өзге де материалдарды білдіреді; бұл материалдар ФБР-дың Sentinel іс жүргізу басқару жүйесінде сақталған. Олардың құрамына Эпштейннің байланыстар кітабы, оның ұшақтарының ұшу журналдары және сот құжаттары кіреді; материалдардың бір бөлігі редакцияланған (өңделген) түрде жарияланған. Мәселен, сот құжаттары мен ұшу журналдарында Эпштейнмен бірге сапар шеккен немесе онымен байланыста болған әртүрлі танымал тұлғалар көрсетілген.

Құжаттарда Эпштейнге және оның үш көмекшісіне қарсы 2007 жылы дайындалған, алайда сотқа дейін жеткізілмеген федералдық айыптау қорытындысының жобасы болған. Жақында жарияланған материалдарға сәйкес, ФБР Эпштейнге қатысты тергеуді 2006 жылғы шілдеде бастаған, ал агенттер 2007 жылғы мамырда айып тағуды күткен. Бұған бірнеше кәмелетке толмаған қыздың полиция мен ФБР-ге Эпштейн үшін сексуалдандырылған массаждар жасағаны үшін өздеріне ақы төленгенін хабарлауы себеп болған. Алайда, АҚШ-тың федералдық прокуроры Александр Акоста Эпштейнге федералдық қудалаудан жалтаруға мүмкіндік берген келісімді мақұлдады; соның нәтижесінде Эпштейн федералдық деңгейде жауапқа тартылмай, штаттық деңгейде 18 жасқа толмаған адамды жезөкшелікке тарту айыбын мойындап, 18 айға бас бостандығынан айырылды.

Файлдарда сондай-ақ ФБР-дің Флоридадағы Эпштейннің поместьесінде жұмыс істеген қызметкермен жүргізген жауап алу хаттамалары да болған. Ол өз міндеттерін сипаттай отырып, Эпштейннің төсегінің жанындағы үстелге 100 долларлық купюраларды жайып қоюды, пайдаланылған мүшеқаптарды жоюды және Эпштейннің матрастарының арасына тапанша орналастыруды атаған. Сол қызметкер 2007 жылы ФБР-ге Эпштейннің бір жолы оған Ройял-Палм-Бич жоғары мектебінің бір оқушысы мектептегі қойылымға қатысқанына орай гүл сатып алып, жеткізіп беруді тапсырғанын да хабарлаған.

Жарияланымда Эпштейннің көптеген ықпалды адамдармен байланыстары да жан-жақты сипатталған. Құжаттар сондай-ақ 2008 жылы жыныстық қылмыстар үшін сотталғанынан кейін де Эпштейннің ықпалды тұлғалармен қарым-қатынасы сақталғанын көрсетеді, бұл оның кейбір таныстарының көп жылдар бойы айтылып келген жария түрде жоққа шығаруларымен қайшы келеді немесе оларды әлсіретеді.