Арамыздағы бөтендер

Арамыздағы бөтендер
ағылш. They Live
Фильмнің постері
Жанры	Ғылыми фантастика, Триллер, Боевик, Антиутопия
Режиссёрі	Джон Карпентер
Продюсері	Ларри Франко
Сценарийдің авторы	Джон Карпентер (Рэй Нельсон әңгімесі негізінде)
Басты рөлдерде	Родди Пайпер, Кит Дэвид, Мег Фостер
Операторы	Гарри Кибби
Сазгері	Джон Карпентер, Алан Ховарт
Кинокомпания	Alive Films
Дистрибьютор	Universal Pictures (Солтүстік Америка), TriStar Pictures
Ұзақтығы	95 минут
Бюджеті	$4 млн
Кассалық түсімі	$13,4 млн
Мемлекет	АҚШ
Тілі	ағылшын
Шыққан жылы	1988
IMDb	ID 0096256
https://theofficialjohncarpenter.com/they-live/ Ортаққордағы Арамыздағы бөтендер

«Арамыздағы бөтендер» (ағылш. They Live, сөзбе-сөз — «олар өмір сүреді» немесе «олар бар») — Рэй Нельсонның «Таңғы сегізде» әңгімесіне негізделген режиссер Джон Карпентер түсірген 1988 жылғы америкалық фантастикалық триллер.

Фильм шыққан кезде аз ғана жетістікке жетті. Бастапқыда фильм сыншылардың теріс пікірлеріне ие болды, олар оның әлеуметтік түсіндірмелерін, сценарийін және актерлік өнерін айыптады; дегенмен, Карпентердің басқа фильмдері сияқты, фильм кейіннен табынушылыққа ие болды және сыншылардың жақсы бағасына ие болды. Қазір оны көпшілік бағаланбаған жұмыс деп санайды. Фильм сонымен қатар танымал мәдениетке еніп, стрит-артқа (әсіресе Шепард Фейридің өнеріне) айтарлықтай әсер етті, ал аллеядағы басты кейіпкерлер арасындағы алты минуттық жекпе-жек ең жақсы жекпе-жек көріністерінің тізіміне енді.

Джон Нада (Родди Пайпер) — Колорадодағы жұмыссыз, бақытты сезіну үшін Лос-Анджелеске көшеді. Қалада ол уағызшымен кездеседі, ол адамдарды билікті кейбір «бөтендер» басып алғанына сендіруге тырысады. Джон құрылыс алаңында жұмысшы болып жұмысқа орналасады, ал Джон достасқан қара жігіт Фрэнк (Кит Дэвид) оған төбесін алуға көмектеседі. Джон кедейлер коммунасында, қалалық шіркеуге жақын жерде тұрады. Шіркеу мен коммунаны белгілі бір Гилберт басқарады. Сол күні кешке коммунаның тұрғындары теледидар көріп отырғанда, теледидарға араласу орын алады, ал хакер көрермендерге уағызшы айтқандай: «бөтендер» билікті бақылауға алып, көпшілікпен араласып, қарапайым тұрғындарды гипноздайды.

Телехабардан кейін көп ұзамай Джон көшеде уағызшыны байқап, оның артынан жасырын жүріп, шіркеуге келеді. Онда ол қастандық жасаушыларды, әртүрлі жабдықтар мен қораптарды табады. Джонды көп ұзамай байқайды және ол ештеңе білмей қашып кетеді.

Бірнеше күннен кейін Джон өз ауданының, сонымен бірге шіркеудің жеңілгеніне куә болады. Келесі күні таңертең ол жерге кіріп, жасырын қораптардың бірінде көптеген күннен қорғайтын көзілдірік табады. Бір жұпты кигеннен кейін Джон барлық билбордтардың, кәдімгі жарнамалық парақтардың, журналдардың, кітаптардың ұран-ұсыныстарға толы екенін анықтайды: «Бағын», «Тұтын», «Үйлен де көбей», «Тәуелсіз ойлар жоқ», «Теледидар көр», «Ұйықта» және ақшаға «Бұл сенің Құдайың». Джон сонымен қатар Лос-Анджелестің барлық тұрғындары адамдар емес екенін анықтайды: олардың кейбіреулері бас сүйектері бар келімсектер. Джон есеңгіреп, дүкенге кіріп, қарапайым сатып алушылар арасында «бөтендер» көреді. Абайсызда Нахами, бір егде жастағы келімсекке Джон өзінің бар екеніне наразы болған туыстарының назарын аударады. Джон дүкеннен қашып кетеді, ол кездестірген тағы бір келімсекті дөрекілейді; осы кезде оны «бөтендер» полиция қызметкерлері ұстап алып, оның үнсіздігін сатып алуды ұсынады, бірақ Джон өз планетасымен сауда жасамайды: ол екеуін де өлтіріп, қаруларын иемденіп, қарсылық көрсетеді. Содан кейін Джон банкке кіріп, «бөтендер» өлтіре бастайды, бірақ келген полиция оны қашуға мәжбүр етеді. Мұнда Джон келімсектердің қарапайым көзге көрінбейтін технологияларды қолданғанын анықтайды, мысалы, ол мылтықтан атып түсіретін дрон.

Жасыру кезінде Джон Холли (Мег Фостер) есімді әйелді ұстап алады және оны көлігімен алып кетуге мәжбүр етеді. Холли Джонды үйіне апарады, онда Джон білгендері туралы айтады, бірақ Холли өзін жынды деп санайды және көзілдіріктің әсерінен әлсірегенін пайдаланып, оны таң қалдырады және балконнан итереді. Полицияға қоңырау шалып, Холли Джонның қалған көзілдірігін табады. Сол күннің қалған бөлігін қараңғы жерлерде жасырады.

Келесі күні Джон құрылыс алаңына келіп, досы Фрэнктен онымен бірге көзілдірік алып, шындықты көруін сұрайды, бірақ Фрэнк Джонның банктегі адамдарды өлтіріп жатқанын естіп, үзілді-кесілді бас тартады. Джон қорапты қалдырған жерге барып, жаңа көзілдірік алады. Онда оны Фрэнк табады, ол оған біраз ақша беруді шешті. Джон оны көзілдірік киюге көндіреді, бірақ одан бас тартқаннан кейін, оны көзілдірікті күшпен киюге мәжбүр етеді, бұл достар арасындағы зорлық-зомбылыққа ұласады, бірақ Джон әлі де Фрэнкті көзілдірік киюге мәжбүр етеді, енді Фрэнк «бөтендер» көреді. Бірақ оларды екі «бөтен» тауып алады, енді Джон мен Фрэнк қонақүйді паналауға мәжбүр. Бірнеше күннен кейін оларды Гилберт тауып алады және олар шетелдіктерді жалғыз көрмейтінін айтады. Гилберт оларды «оянғандардың» панасына апарады және сол жерде келімсектер адамдардан Жер сатып алғысы келетін кәсіпкерлердің бір түрі екенін айтады. Джон мен Фрэнкке контактілі линзалар беріледі, олар да шындықты көрсете алады, бірақ денсаулыққа зиянсыз. Онда Джон Холлимен кездеседі және ол «бөтендерді» көруге мүмкіндік бермейтін спутниктік антеннаның қай жерде екенін білетінін айтады. Кенеттен «Бөтендер» шабуыл жасайды: олар көпшілікті өлтіреді, бірақ Джон, Фрэнк және Холли аман қалады. Джон мен Фрэнк «бөтендер» базасына барады, онда олар «бөтендер» жағына өткен қаңғыбаспен кездеседі. «Бөтендер» оны әдемі өмірмен қамтамасыз еткені үшін, Ол «бізден кейін кем дегенде су тасқыны» қағидаты бойынша олардың істерін зерттемейді, бірақ Джон оны мылтықпен қорқытқанда, ол «бөтендер» спутниктік антеннасының қай жерде екенін айтады. Джон мен Фрэнк холлиді тауып алады және олар шатырға барады, жол бойында шетелдіктердің күзетімен күреседі. Сатқын болып шыққан Холли Фрэнкті өлтіреді, содан кейін Джонға мылтықпен қорқытады, бірақ ол оны өлтіреді. Полиция тікұшақпен ұшып келіп, Джонға берілуді бұйырады, алайда Джон спутниктік антеннаға бірнеше мылтық атып үлгеріп, оны жойып жібереді. Полиция Джонды өлтіреді, бірақ қазір барлық адамдар шетелдіктерді көреді.

• Родди Пайпер — Джон Нада
• Кит Дэвид — Фрэнк
• Мег Фостер — Холли
• Джордж Флауэр — қаңғыбас
• Питер Джейсон — Гилберт
• Реймонд Сен-Жак (ағыл.)қаз. — көше уағызшысы
• Норман Олден — прораб

• Продюсері: Ларри Франко (ағыл.)қаз.
• Сценарийшісі: Джон Карпентер
• Композиторлары:
  • Джон Карпентер
  • Алан Ховарт (ағыл.)қаз.

• Операторы: Гарри Кибби (ағыл.)қаз.
• Монтажы:
  • Гиб Джаффе (ағылш. Gib Jaffe)
  • Фрэнк Хименес (ағылш. Frank E. Jimenez)

HubPages сайтындағы фильмге шолуда Дэниел Гринфилд ұқсас идеяны қолданатын кейінгі «Матрица» фильмінен айырмашылығы, «Арамыздағы бөтендер» картинасы жалған философиядан айырылғанын және негізінен төмен бюджеттік фильмге жабылған Оруэллдің «Мал ауласы» сияқты қарапайым ертегі екенін атап өтті.

Rotten Tomatoes сайтында фильм 65 шолу негізінде 85 % мақұлдау рейтингін және орташа 7,20/10 рейтингін алды. Сайт сыншыларының консенсусында: «қорқынышты және ғылыми фантастиканың саяси диверсиялық қоспасы, „Арамыздағы бөтендер“ — Джон Карпентердің бағаланбаған жанрлық фильмі».Metacritic фильмге 22 шолуға негізделген 100-ден 55-тің орташа өлшенген рейтингін береді, бұл «аралас немесе орташа шолулар» дегенді білдіреді.

Кинорежиссердің айтуынша, фильм Рональд Рейганға «інжірді көрсетуге» бағытталған саяси мәлімдеме.

1990 жылы картина екі «Сатурн» сыйлығына ұсынылды — үздік ғылыми-фантастикалық фильм және үздік музыка үшін.