Каталин Карико

Карико Венгрияның Кишуйсаллаш қаласында су торабы, тоңазытқыш немесе теледидар жоқ кішкентай үйде өсті. Әкесі қасапшы, ал анасы — бухгалтер болған. Орта мектепте ол жаратылыстану ғылымдарынан үздік болды биологиядан ұлттық олимпиадада жүлделі орындарға ие болды және Мориц Жигмонд атындағы Реформат гимназиясын бітірді.

Сегед университетінде PhD дәрежесін алғаннан кейін, Карико зерттеуін жалғастырып, Венгриядағы Биологиялық зерттеулер орталығының Биохимия институтында докторантурадан кейінгі тағылымдамадан өтті. 1985 жылы зертхана қаржыландырудан айырылды, ал ол күйеуі және екі жасар қызымен бірге Венгриядан Америка Құрама Штаттарына кетті. Олар қызының ойын аюына тығып қара нарықта сатқан көліктен түскен ақшаны 900 фунт стерлингті заңсыз алып өтті.

1985 және 1988 жылдар аралығында Филадельфиядағы Темпл университетінде және Мэриленд штатындағы Бетесда қаласындағы Денсаулық сақтау ғылымдары университетінде (1988–1989) постдоктор болып жұмыс істей отырып, Карико ЖИТС, гематологиялық аурулар және созылмалы шаршау синдромымен ауыратын науқастарды қос тізбекті РНҚ (dsRNA) арқылы емдеуге арналған клиникалық сынаққа қатысты. Сол кезде бұл жаңашыл зерттеу болып саналды, себебі dsRNA арқылы интерферонды индукциялаудың молекулалық механизмі белгісіз болды, дегенмен интерферонның вирусқа қарсы және ісікке қарсы әсері жақсы құжатталған.

1989 жылы ол Пенсильвания университетіне қабылданды және кардиолог Эллиот Барнатанмен бірге ақпараттық РНҚ бойынша жұмыс істеді. 1990 жылы Пенсильвания университетінің Перельман атындағы медицина мектебі адъюнкт-профессор болып жұмыс істеп жүргенде, Карико мРНҚ негізіндегі гендік терапияны құруды ұсынып, алғашқы грантқа өтінім берді. Содан бері мРНҚ негізіндегі терапия Кариконың негізгі зерттеу қызығушылығы болды. Ол профессор болғысы келді, бірақ гранттан бас тарту 1995 жылы университеттің лауазымын төмендетуіне әкелді. Ол қалып, 1997 жылы Пенсильвания университетінің иммунология профессоры Дрю Вайсманмен кездесті. Оның мақсатына жетудегі табандылығы академиялық мекемелерде басым болатын зерттеу жұмыстарының нормаларымен салыстырғанда ерекше болды.

Кариконың негізгі жаңалығы экспериментте бақылау ретінде пайдаланылған тасымалдаушы РНҚ-ның хабаршы РНҚ-мен бірдей иммундық жауапты тудырмайтынына назар аударғаннан кейін пайда болды. 2005 жылы басталған бірқатар мақалаларда Карико мен Вайсман мРНҚ-ға нақты нуклеозидті модификациялау иммундық жауапты төмендетуге қалай әкелетінін сипаттады. Олар шағын компания құрды және 2006 және 2013 жылдары мРНҚ-ға вирусқа қарсы иммундық жауапты азайту үшін бірнеше модификацияланған нуклеозидтерді пайдалануға патенттер алды. Көп ұзамай университет зияткерлік меншікті зертханалық қызметтерді жеткізушінің басшысы Гари Дальға лицензиялады, ол ақырында Cellscript болды. Бірнеше аптадан кейін Moderna-ны қолдайтын венчурлық капитал фирмасы Flagship Pioneering патентті лицензиялау үшін онымен байланысқа шықты. Карико: «Бізде бұл жоқ», - деді. 2013 жылдың басында Карико Moderna-ның VEGF мРНҚ-ны әзірлеу бойынша AstraZeneca-мен 240 миллион долларлық келісімшарты туралы білді. Карико Пенсильвания университетінде өзінің мРНҚ саласындағы тәжірибесін қолдануға мүмкіндігі болмайтынын түсінді, сондықтан ол BioNTech RNA Pharmaceuticals компаниясының вице-президенті қызметін алды (кейіннен 2019 жылы аға вице-президент болды).

Оның зерттеулері мен мамандануына РНҚ-ға негізделген ақпараттық гендік терапия, РНҚ-индукцияланған иммундық жауаптар, ишемиялық төзімділіктің молекулалық негізі және церебральды ишемияны емдеу кіреді.