| Антон Цайлингер | |||||||
| нем. Anton Zeilinger | |||||||
| | |||||||
| Туған күні | 20 мамыр 1945 (81 жас) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Туған жері | Рид, Аустрия | ||||||
| Азаматтығы |
| ||||||
| Ғылыми аясы | физика | ||||||
| Ғылыми жетекші | Хельмут Раух | ||||||
| Марапаттары |
| ||||||
Антон Цайлингер (нем. Anton Zeilinger; 20 мамыр 1945, Рид, Аустрия) — аустриялық физик, кванттық ақпарат саласындағы алғашқы жұмыстарымен және фотондарды пайдаланып кванттық телепортацияға алғаш рет қол жеткізгенімен танымал. Физика бойынша Нобель сыйлығының иегері (2022).
2006 жылдан бастап өзі құрған увстрия ғылым және технология институтының Қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарады.
Мойындау
Халықаралық марапаттар
- Шредингер дәрісі (Тринити-колледж, Дублин) (1999)
- Шредингер дәрісі (Лондон Императорлық колледжі) (2003)
- Декарт сыйлығы (2004)
- Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005)
- Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық (2007)
- Wolfgang-Paul-Vorlesung (2007)
- Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы (2008)
- Исаак Ньютон медалі (2008)
- Физика саласындағы Вольф сыйлығы (2010)
- Urania-Medaille (2013)
- Манне Зигбанды еске алу дәрісі (2015)
- Уиллис Лэмб сыйлығы (2016)
- Чехия Республикасы Сенаты Төрағасының күміс медалі (2017, Чехия)
- Вернадский медалі (2020, Украина Ғылым академиясы)
- Физика бойынша Нобель сыйлығы (2022)
Ұлттық марапаттар
- Құрмет ордені (Пруссия) (2001)
- Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрмет медалі (Аустрия) (2001)
- Вильгельм Экснер медалі (2005)
- Германия Федеративтік Республикасының Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крест (2009)
- Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін Үлкен алтын ордені (2015)
- «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» жұлдызымен бірге Үлкен күміс құрмет белгісі (2022)
- «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» лентадағы алтын түсті Үлкен құрмет ордені (2024)
Дәрежелері
- Венаның құрметті азаматы (2023)
Академиялар мен қоғамдардың мүшесі
- Австрия Ғылым академиясы (1998)
- Леополдина (2005)
- Словакия Ғылым академиясының құрметті мүшесі (2005)
- Сербия ғылым және өнер академиясының шетелдік мүшесі (2005)
- Франция Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2009)
- Еуропалық академияның мүшесі (2011)
- Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2013)
- Беларусь Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2014)
- Америкалық физикалық қоғамның толық мүшесі (1999)
- Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі (2012)
- Дамушы елдер ғылым академиясының мүшесі (TWAS; 2014)
- Ресей ғылым академиясының құрметті докторы (2016)
- Ресей Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2016)
- Қытай Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2019)
Сілтемелер
- Вена университетінің сайтындағы үй беті 3 сәуірдің 2013 жылы.
- Антон Цайлингер Беларусь Ұлттық ғылым академиясының Якуб Колас атындағы Орталық ғылыми кітапханасының «Беларусь ғылымының тарихы тұлғаларда» дерекқорында
Санаттар:
- Алфавит бойынша тұлғалар
- Алфавит бойынша ғалымдар
- 20 мамырда туғандар
- 1945 жылы туғандар
- Ридте (Инкрайс) туғандар
- Вольф сыйлығымен марапатталғандар (физика)
- Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері
- Француз тілінде дереккөзі бар мақалалар (fr)
- Ағылшын тілінде дереккөзі бар мақалалар (en)
- Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері
- Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері
- Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері
- АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері
- Вена университеті түлектері
- Вена университеті оқытушылары
- Массачусетс технологиялық институты оқытушылары
- Физиктер
- Аустрия физиктері