Бернардо Бертолуччи

Бернардо Бертолуччи
итал. Bernardo Bertolucci
Бернардо Бертолуччи (1971)
Жалпы мағлұмат
Туған күні	26 наурыз 1941 (1941-03-26)
Туған жері	Парма, Италия
Қайтыс болған күні	22 қараша 2018 (2018-11-22)(77 жас)
Қайтыс болған жері	Рим, Италия
Азаматтығы	Италия
Мамандығы	режиссёр сценарийші
Белсенді жылдары	1984 — 2018
Марапаттары	«Оскар» (1988 — екі мәрте) «Алтын глобус» (1988 — екі мәрте) BAFTA (1988) «Сезар» (1988)
IMDb	ID 0000934
Ортаққордағы Бернардо Бертолуччи

Бернардо Бертолуччи (итал. Bernardo Bertolucci; 26 наурыз, 1941, Парма, Италия — 22 қараша, 2018, Рим, Италия) — итальяндық кинорежиссёр және сценарийші. Кинематограф тарихындағы ең ұлы режиссерлердің бірі болып саналатын Бертолуччидің шығармашылығы әлемдік деңгейде танылып, жоғары бағаға ие болды. Өзінің «Соңғы император» (1987) туындысымен ол «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы италиялық киногер атанды. Бұдан бөлек, ол BAFTA және «Сезар» сыйлықтарының, екі мәрте «Алтын глобустың», сондай-ақ кинодағы өмірлік жетістіктері үшін берілетін құрметті «Алтын арыстан» мен «Алтын пальма бұтағы» жүлделерінің иегері атанды.

Пьер Паоло Пазолинидің шәкірті болған Бертолуччи режиссурадағы алғашқы қадамын 22 жасында жасады. Оның екінші туындысы — «Революция қарсаңында» (1964) фильмі халықаралық деңгейде жоғары бағаланып, кейіннен классикалық мәртебеге ие болды, тіпті Film4 оны «италиялық киноның жауһары» деп атады. Альберто Моравияның романы желісімен түсірілген «Конформист» (1970) фильмі де әлемдік киноның классикасы болып саналады; бұл туынды «Үздік бейімделген сценарий» номинациясында «Оскарға» және Берлин кинофестивалінің беделді «Алтын аю» жүлдесіне ұсынылды. Ал оның 1972 жылғы «Париждегі соңғы танго» эротикалық драмасы зорлық-зомбылық көрінісіне және актриса Мария Шнайдердің түсірілім алаңындағы жағдай туралы айтқан мәлімдемелеріне байланысты үлкен дау тудырды. Бертолуччидің кейінгі туындылары — «1900» (1976) тарихи эпопеясы, «Ай» (1979) отбасылық драмасы және «Күлкілі адамның қасіреті» (1981) қара комедиясы да қоғамда түрлі пікірталастар тудырғанымен, жоғары бағаланды.

Режиссердің 1990-жылдардағы басты табысы — Қытай монархы Пу И-дің өмірінен сыр шертетін «Соңғы император» (1987) өмірбаяндық фильмі болды. Бұл туынды сыншылардың таңданысын тудырып, кассалық жетістікке жетті, сондай-ақ 60-шы «Оскар» марапатында салтанат құрып, бас жүлделерді (соның ішінде «Үздік фильм» және «Үздік режиссер») түгел еншіледі. Осы туынды оның «Шығыс трилогиясы» деп аталған үштігінің бастауы болды. Бұл топтамаға аттас роман желісімен түсірілген «Аспан астындағы баспана» және буддизм тақырыбын қозғайтын «Кішкентай Будда» фильмдері кірді. Бұл үш туындының да музыкасын әйгілі композитор Рюити Сакамото жазған. Оның 1996 жылғы «Ұрланған сұлулық» фильмі режиссерге өз тарихында екінші рет Канн кинофестивалінің «Алтын пальма бұтағына» номинация алып келді. Ол XXI ғасырда да режиссурадан қол үзбей, өзінің соңғы «Мен және сен» атты фильмін 2012 жылы жарыққа шығарды.

Бертолуччи өз фильмдерінде саясат, сексуалдылық, тарих, таптық қайшылықтар және қоғамдық тыйымдар (табу) сияқты күрделі тақырыптарды жиі қозғады, and his style has influenced several filmmakers. ал оның өзіндік стилі көптеген киногерлерге ықпал етті. Оның бірнеше туындысы тарихтағы ең ұлы фильмдердің тізіміне енген. Сыншылар Бертолуччиді басқа режиссерлерден ерекшелендіріп тұратын басты қасиет — оның «визуалды байлық пен бейнелеу еркіндігін» өзара шебер ұштастыра білуінде екенін атап өтеді.