Бор қышқылы (ортобор қышқылы, Н3ВО3) — анорганикалық үш негізді әлсіз қышқыл, ақ кристалл зат. Ол ыстық суда, спирт және т.б. органикалық еріткіштерде ериді. Бор қышқылын қыздырған кезде, оның құрамынан су бөлініп шығып, әуелі метабор қышқылына (НВО2), содан кейін бор ангидридіне (В2О3) айналады. Бор қышқылын оның табиғи тұздарын өңдеу арқылы алады. Ерітіндіні салқындатып, Бор қышқылы кристалдарын бөліп алады.
| Бор қышқылы | ||
 | ||
| ||
| Жалпы мәліметтері | ||
|---|---|---|
| Химиялық формуласы | H3BO3 | |
| Рац. формуласы | B(OH)3 | |
| Физикалық қасиеттері | ||
| Күйі | қатты | |
| Мольдік массасы | 61.83 г/моль | |
| Тығыздығы | 1.435 г/см³ | |
| Жылу қасиеттері | ||
| Балқу t | 170.9 °C | |
| Қайнау t | 300 °C | |
| Егер басқаша көрсетілмесе, деректер стандартты жағдайлар (25 °C, 100 кПа) үшін беріледі. | ||
Алуы
Мысалы, натрийдің тетраборатының (бураның — ) ыстық ерітіндісін күкірт қышқылымен әрекеттестіріп алуға болады:
![{\displaystyle {\mathrm {Na} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {B} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}\mathrm {O} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{7}}\,{\cdot }\,10\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/42a09ead2528e91242cdc9dd2f58607ce4002902)
![{\displaystyle {\mathrm {Na} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {B} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}\mathrm {O} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{7}}\,{\cdot }\,10\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} {}+{}\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {SO} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}{}\mathrel {\longrightarrow } {}4\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\mathrm {BO} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}\downarrow {}{}+{}\mathrm {Na} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {SO} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{4}}{}+{}5\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/331514227b0343bc5961fe7dee6748c676154745)
Диборан гидролизі арқылы:
![{\displaystyle {\mathrm {B} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{6}}{}+{}6\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} {}\mathrel {\longrightarrow } {}2\,\mathrm {B} (\mathrm {OH} ){\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{3}}{}+{}6\,\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\uparrow {}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/f8cfc6de1783c9edfc60f1e6635032f785f784e8)