Психологиялық драма

Бұл жанр басқа психологиялық бағыттарға ұқсағанымен, көрерменде үрей, қорқыныш немесе мазасыздық тудыру үшін визуалды әсерлерді қолданбайды, керісінше көрерменнен терең эмоционалды әсер алу үшін драмалық ортаны пайдаланады. Психологиялық драмалар көбінесе психологиялық жағдай мен ментальды денсаулықты тікелей қозғайды, эмоционалдық қақтығыстарға баса назар аударады және көбінесе ішкі жан дүниесіндегі жеке күрестің бейнесі ресми қызмет атқарады.

Сонымен қатар, бұл жанр негізінен кейіпкерге бағытталған туынды ретінде сипатталады, яғни сюжет контекстінен гөрі кейіпкерлердің психологиясына және олардың жеке басының мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Кейіпкерлер күмәнмен, дилеммалармен немесе ішкі тұлғалық қақтығыстармен бетпе-бет келеді. Олар кездесетін сынақтар көбінесе оларды әрекет етуге мәжбүр етіп, фильм барысында тұтас бір психологиялық үдерістен, тіпті ішкі өзгерістен (метаморфозадан) өтуге итермелейді.

Бұл жанр көбінесе қылмыстық фильм, фэнтези, қара комедия, детектив және ғылыми фантастика сияқты басқа да жанрлармен тоғысып жатады және психологиялық қорқынышты фильмдермен (психологиялық хоррор) мен психологиялық триллерге өте жақын. Психологиялық драмалар мелодрама сияқты көбінесе байыпты әрі салмақты тонды сақтай отырып, адамның тыныс-тіршілігі мен психологиялық әсерлерін көрсету үшін осы жанрлардың тәсілдерін пайдаланады.

«Драма» мен «психологиялық драманың» басты айырмашылығы — соңғысында сюжеттің өзіне емес, кейіпкерлердің психологиялық сипатына және жалпы экзистенциализмге көбірек көңіл бөлінеді. Сондықтан фильм соңы міндетті түрде қайғылы аяқталуы шарт емес: басты кейіпкер өзіне күмән келтіріп, кейде жеке басының мәселелерін еңсеріп шығуы да мүмкін. Бұл шағын жанрда әзіл мүлдем жоқ дерлік болғандықтан (мысалы, «Ақылды Уилл Хантинг» (1997) немесе «Труман шоуы» (1998) фильмдеріндей емес), психологиялық драманы драмедиден өте анық ажыратуға болады.

Фильмдер кейіпкерлерінің психологиялық күйін көрсету үшін әртүрлі тәсілдерді пайдаланады. Ірі планды кадрлар мен субъектілі камера ракурстары көрерменді кейіпкердің жеке кеңістігіне жетелесе, үзік-үзік монтаж бен сюрреалистік бейнелер сананың шашыраңқы немесе күйзелген күйін көрсете алады. Сонымен қатар символизм жиі қолданылады — ондағы заттар, орта мен түстер психологиялық мәнге ие болады. Музыка мен дыбыс дизайны шешуші рөл атқарады, олар көбінесе эмоционалдық қарқындылықты күшейтіп, көрерменді психологиялық тәжірибеге тереңірек тарты үшін қолданылады.

Бұл шағын жанрдағы жиі кездесетін тақырыптарға психикалық аурулар, психологиялық жарақат, оқшаулану, өзіне деген күмән және өздігін іздеу жатады. Мұндай оқиға желілері кейіпкерлердің санасындағы жанжалды көрсету үшін көбінесе шынайылық пен иллюзия арасындағы шекараны бұлдыратып жібереді.

Сондай-ақ бұл жанр келесідей тақырыптық элементтерді зерттей алады: дениализм, депрессия, мүгедектік, реттілігі бұзылған көріністер, дисфункционалды қарым-қатынастар, экзистенциалды дағдарыс, адамның сексуалдылығы, жеке бастың дағдарысы, жаппай истерия, көңіл-күйдің ауытқуы, оғаш әрекеттер, посттравматикaлық стресс синдромы, психологиялық зорлық-зомбылық, психоделикалық өнер және әлеуметтік мәселелер.