Шабыт (фильм)

Шабыт
Whiplash
Фильм постері
Жанры	драма, музыкалық фильм
Режиссёрі	Дэмьен Шазелл
Продюсері	Джейсон Блум Хелен Эстабрук Мишель Литвак Дэвид Ланкастер
Сценарийдің авторы	Дэмьен Шазелл
Басты рөлдерде	Майлз Теллер Дж. К. Симмонс Пол Райзер Мелисса Бенойст
Операторы	Шэрон Мэир
Сазгері	Джастин Гурвиц
Кинокомпания	Blumhouse Productions Bold Films Right of Way Films
Дистрибьютор	Sony Pictures Classics
Ұзақтығы	106 мин
Бюджеті	$3.3 млн
Кассалық түсімі	$49 млн
Мемлекет	АҚШ
Тілі	ағылшын тілі
Шыққан жылы	2014
IMDb	ID 2582802
sonyclassics.com/whiplash

Шабыт(ағылш. Whiplash, тікелей мағынасы — «Қамшы соққысы» немесе «Қамшы үйіру») — режиссер Дэмьен Шазеллдің 2014 жылы жарық көрген музыкалық драма жанрындағы фильмі. Бұл туынды режиссердің өзі жазған сценарийіне негізделген және оның алғашқы ауқымды жетістігі болып саналады.

Фильм желісі Нью-Йорктегі ең беделді консерваториялардың бірінде оқитын жас дабылшы Эндрю Найманның тағдыры төңірегінде өрбиді. Ол ұлы музыкант болуды армандайды. Көп ұзамай оны консерваториядағы ең қатал әрі талапшыл дирижер Теренс Флетчер байқайды. Флетчердің оқыту әдістері психологиялық қысым мен физикалық қажудан тұрады. Фильм екі кейіпкердің арасындағы шектен шыққан бәсекелестікті, мінездерінің соқтығысуын және адамның өз мақсатына жету жолындағы құрбандықтарын суреттейді.

«Шабыт» фильмін қаржыландырумен және өндірумен американдық Blumhouse Productions және Bold Films компаниялары айналысты. Фильм небәрі 19 күн ішінде түсірілген. Бастапқыда Дэмьен Шазелл бұл жобаға инвестор табу үшін қысқаметражды нұсқасын түсіріп, ол Сандэнс кинофестивалінде жеңіске жеткеннен кейін ғана толықметражды фильмге қаражат бөлінді.

Фильмнің премьерасы 2014 жылдың 16 қаңтарында «Сандэнс» кинофестивалінің конкурстық бағдарламасын ашып, қазылар алқасының Гран-приін иеленді. Премьерадан кейін көп ұзамай Sony Pictures компаниясы бұл туындыны халықаралық прокатта көрсету құқығын сатып алды. Бюджеті небәрі 3,3 миллион доллар болғанына қарамастан, фильм прокатта 49 миллион доллар жинап, үлкен табысқа ие болды. Туынды киносыншылардың ерекше жоғары бағасына ие болып, «Оскар» сыйлығының бес номинациясына ұсынылып, үш мүсіншені (оның ішінде Дж. К. Симмонс — «Үздік көмекші актер», сондай-ақ «Үздік монтаж» және «Үздік дыбыс») жеңіп алды.

Туынды қазіргі заманғы кино тарихындағы ең шиеленісті драмалардың бірі болып саналады. Әсіресе, Дж. К. Симмонс сомдаған қатал ұстаз бейнесі және Майлз Теллердің шынайы ойыны жоғары бағаланды. Фильмдегі соңғы 10 минуттық соло орындау көрінісі кино өнеріндегі ең әсерлі және кәсіби деңгейде түсірілген музыкалық фрагменттердің бірі ретінде танылды.

«Шабыт» барлық уақыттағы ең үздік музыкалық драмалардың бірі болып саналады және көптеген беделді басылымдардың рейтингтерінде тұрақты түрде жоғары орындарға ие болып келеді.

Фильм желісі Нью-Йорктегі Шэффер консерваториясының бірінші курсында оқитын, әлемдік деңгейдегі ұлы джаз дабылшысы болуды армандайтын Эндрю Найманның тағдыры төңірегінде өрбиді. Оның талпынысын консерваторияның ең беделді әрі қатал дирижері Теренс Флетчер байқап, оны өзінің элиталық оркестріне қосалқы дабылшы ретінде шақырады.

Алайда Флетчердің оқыту әдісі шектен шыққан қатыгездікке негізделген: ол өз шәкірттерін кәсіби деңгейге жеткізу үшін оларды психологиялық тұрғыдан қорлайды, дене жарақатын салады және моральдық қысым көрсетеді. Флетчердің пайымдауынша, өнер адамы үшін ең қауіпті сөз — «жарайсың» (ағылш. good job), өйткені бұл сөз адамды тоқырауға әкеледі.

Эндрю өз ұстазының талаптарынан шығу үшін жеке өмірінен, жақындарымен қарым-қатынасынан бас тартып, саусақтары қан жоса болғанша жаттығуға көшеді. Оқиға желісі дабылшы мен дирижер арасындағы ерекше психологиялық текетіреске ұласып, ол Эндрюді ессіздік пен кемелдіктің арасындағы нәзік шекке алып келеді. Фильмнің кульминациясы — Карнеги-холлдағы шешуші концертте Эндрюдің Флетчердің диктатурасына қарсы шығып, өзінің нағыз шеберлігін дәлелдейтін қайталанбас дабыл солосын орындауымен аяқталады.

Актерлер құрамы: Майлз Теллер, Дж. К. Симмонс, Пол Райзер, Мелисса Бенойст

• Майлз Теллер — Эндрю Найман, 19 жастағы амбициялы джаз дабылшысы
  • Сэм Кэмписи — 8 жасар Эндрю Найман
• Дж. К. Симмонс — Теренс Флетчер, Эндрюдің джаз бойынша нұсқаушысы
• Пол Райзер — Джим Найман, Эндрюдің әкесі
• Мелисса Бенойст — Николь, Эндрюдің сүйіктісі
• Остин Стоуэлл — Райан Коннолли, Эндрюдің сыныптасы әрі дабылшы
• Нейт Лэнг — Карл Таннер, Эндрюдің сыныптасы әрі дабылшы
• Крис Малки — Фрэнк Найман, Эндрюдің ағасы және Джимнің бауыры
• Деймон Гаптон — Мистер Крамер, Эндрюдің алғашқы нұсқаушысы
• Майкл Д. Коэн — Овербрук сахна қызметкері
• Эйприл Грейс — Рейчел Борнхольдт, Эндрю мен Джимнің адвокаты

Фильмнің барлық марапаттары мен номинацияларының толық тізімі IMDb.com сайтында.