Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі — Қазақстан үкімет басшысы. Премьер-министр өкілеттіктерінің қатарына атқарушы органдардың жүйесін басқару және олардың қызметіне басшылық жасау кіреді. Премьер-министр өзінің бүкіл қызметінде президенттің алдында жауапты, ал Конституцияда көзделген жағдайларда Парламенттің алдында жауапты.
| Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі | |
 Қазақстан елтаңбасы | |
| Лауазымды иеленуші Олжас Бектенов 6 ақпан 2024 жылдан бері | |
|---|---|
| Ресми резиденциясы | Үкімет Үйі, Астана, Қазақстан |
| Тағайындайды | Президент |
| Лауазым пайда болды | 10 желтоқсан 1991 |
| Алғашқысы | Сергей Терещенко |
| Сайты | primeminister.kz |
Тарихы
Премьер-министр лауазымы 1990 жылы 20 қарашада қабылданған Заңға сәйкес Министрлер Кеңесі Төрағасы лауазымының орнына енгізілді.
Қазақ КСР-нің премьер-министрі қызметін алғаш Ұзақбай Қараманов атқарған болса, Қазақ КСР-нің соңғы премьер-министрі және тәуелсіз Қазақстанның алғашқы премьер-министрі Сергей Терещенко болды.
Өкілеттіктері
Премьер-Министр үкімет қызметін ұйымдастырып, оған басшылық жасайды және оның жұмысы үшін дербес жауап береді, үкімет қаулыларына қол қояды, үкімет қызметінің негізгі бағыттары жөнінде және оның аса маңызды барлық шешімдері жөнінде президентке баяндап отырады және үкімет қызметін ұйымдастыруға және басшылық жасауға байланысты басқа да қызметтерді атқарады.
Үкімет мүшелері өз құзыреті шегінде шешімдер қабылдауда дербестікке ие, әрі өздеріне бағынысты мемлекеттік органдардың жұмысы үшін Қазақстан премьер-министрінің алдында жеке-дара жауап береді. Премьер-министр Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші бар өкімдер шығара алады.
Үкімет жаңадан сайланған Қазақстан Республикасы Президентінің алдында өз өкілеттігін доғарады. Республиканың Премьер-Министрі жаңадан сайланған Парламент Мәжілісінің алдында Үкіметке сенім туралы мәселе қояды. Мәжіліс сенім білдірген жағдайда, егер Республика Президенті өзгеше шешім қабылдамаса, Үкімет өз міндеттерін атқаруды жалғастыра береді.
Парламент Мәжілісі немесе Парламент Үкіметке сенімсіздік білдірген жағдайда Үкімет орнынан түсетіні туралы Республика Президентіне мәлімдейді.
Орнынан түсуді қабылдау немесе қабылдамау туралы мәселені Республиканың Президенті он күн мерзімде қарайды.
Республиканың Президенті өз бастамасы бойынша Үкіметтің өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдауға және оның кез келген мүшесін қызметтен босатуға хақылы. Премьер-Министрді қызметінен босату бүкіл Үкіметтің өкілеттігі тоқтатылғанын білдіреді.
Қазақстан премьер-министрлерінің тізімі
- Премьер-министрлер
Премьер-министр міндетін атқарушы
| № | Суреті | Аты-жөні (Өмір сүрген жылдары) | Қызметі | Партиясы | Президенті | Үкіметі | Руы | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Қазақ КСР Премьер-министрі (1990—1991) | |||||||||
| 1 | | Ұзақбай Қараманов (1937–2017) | 20 қараша 1990 | 14 қазан 1991 | КОКП | Нұрсұлтан Назарбаев (1990–1991) | Қараманов | Әлімұлы, Шекті | |
| 2 | | Сергей Терещенко (1951–2023) | 16 қазан 1991 | 10 желтоқсан 1991 | Партиясыз | Терещенко | Ұлты — украин | ||
| Қазақстан Республикасының Премьер-министрі (1991—) | |||||||||
| 1 | | Сергей Терещенко (1951–2023) | 10 желтоқсан 1991 | 11 қазан 1994 | Партиясыз | Нұрсұлтан Назарбаев (1991–2019) | Терещенко | Ұлты — украин | |
| 2 | | Әкежан Қажыгелдин (1952 туған) | 12 қазан 1994 | 10 қазан 1997 | Халық бірлігі | Қажыгелдин | Уақ, Шоға | ||
| 3 | | Нұрлан Балғымбаев (1947–2015) | 10 қазан 1997 | 1 қазан 1999 | Халық бірлігі | Балғымбаев | Байұлы, Ысық | ||
| — | | Қасым-Жомарт Тоқаев (1953 туған) | 1 қазан 1999 | 12 қазан 1999 | Отан | Тоқаев | Жалайыр, Күшік | ||
| 4 | 12 қазан 1999 | 28 қаңтар 2002 | |||||||
| 5 | | Иманғали Тасмағамбетов (1956 туған) | 28 қаңтар 2002 | 11 маусым 2003 | Отан | Тасмағамбетов | Байұлы, Жаппас | ||
| – | 11 маусым 2003 | 13 маусым 2003 | |||||||
| 6 | | Даниал Ахметов (1954 туған) | 13 маусым 2003 | 8 қаңтар 2007 | Отан | Даниал Ахметов | Арғын, Қанжығалы | ||
| – | 8 қаңтар 2007 | 10 қаңтар 2007 | |||||||
| 7 | | Кәрім Мәсімов (1965 туған) | 10 қаңтар 2007 | 24 қыркүйек 2012 | Нұр Отан | I Мәсімов | Ұлты — ұйғыр | ||
| 8 | | Серік Ахметов (1958 туған) | 24 қыркүйек 2012 | 2 сәуір 2014 | Нұр Отан | Серік Ахметов | Арғын, Қуандық | ||
| (7) | | Кәрім Мәсімов (1965 туған) | 2 сәуір 2014 | 8 қыркүйек 2016 | Нұр Отан | II Мәсімов | Ұлты — ұйғыр | ||
| – | | Бақытжан Сағынтаев (1963 туған) | 8 қыркүйек 2016 | 9 қыркүйек 2016 | Нұр Отан | – | Ошақты | ||
| 9 | 9 қыркүйек 2016 | 21 ақпан 2019 | Сағынтаев | ||||||
| – | | Асқар Мамин (1965 туған) | 21 ақпан 2019 | 25 ақпан 2019 | Нұр Отан | – | Арғын, Қанжығалы | ||
| 10 | 25 ақпан 2019 | 5 қаңтар 2022 | I Мамин | ||||||
| Қасым-Жомарт Тоқаев (2019–) | II Мамин | ||||||||
| – | | Әлихан Смайылов (1972 туған) | 5 қаңтар 2022 | 11 қаңтар 2022 | Аманат | – | Қаңлы, Қара қаңлы | ||
| 11 | 11 қаңтар 2022 | 5 ақпан 2024 | I Смайылов | ||||||
| II Смайылов | |||||||||
| — | | Роман Скляр (1971 туған) | 5 ақпан 2024 | 6 ақпан 2024 | Аманат | – | Ұлты — украин | ||
| 12 | | Олжас Бектенов (1980 туған) | 6 ақпан 2024 | — | белгісіз | Бектенов | белгісіз | ||
Тағы қараңыз
- Қазақстан Республикасының Үкіметі
- Қазақстан премьер-министрінің бірінші орынбасары
- Қазақстан премьер-министрінің орынбасары