Сюдзи Накамура

Сюдзи Накамура
中村修二
Туған күні	22 мамыр 1954 (1954-05-22)(72 жас)
Туған жері	Иката, Жапония
Ғылыми аясы	Үлгі:Физик (Жартылай өткізгіштер физикасы)
Жұмыс орны	Калифорния университеті, Санта-Барбара
Альма-матер	Токусима университеті
Несімен белгілі	көк және ақ жарықдиодтарды ойлап тапқан
Марапаттары	Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2014) Үлгі:Астурия ханзадасы сыйлығы Астурия ханзадасының техникалық және ғылыми зерттеулер бойынша сыйлығы (2008)

Сюдзи Накамура (жап. 中村修二 Накамура Сю:дзи; 22 мамыр 1954) — жапон және американдық физик, көк жарықдиодты ойлап тапқан, физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2014), қазіргі уақытта Калифорния университетінде, Санта-Барбарада (АҚШ) жұмыс істейді.

• 1977 жылы Токусима университетін электроника инженері мамандығы бойынша бітірді.
• 1979 жылы осы мамандық бойынша магистр дәрежесін қорғады.
• 1979 жылы Токусимадағы «Nichia Chemical Industries» компаниясына жұмысқа қабылданды.
• 1993 галлий нитридіне негізделген алғашқы жоғары жарықты көк жарықдиодты шамдар шығарылды.
• 1994 жылы Токусима университетінде инженерия докторы дәрежесін алды.
• 1999 жылы ол Nichia Corporation компаниясынан кетіп, Санта-Барбарадағы Калифорния университетінде профессорлық лауазымға ие болды.
• 2001 жылы Накамура бұрынғы жұмыс берушісін Ничияны бастапқыда небәрі 20 000 иен (≈180 АҚШ доллары) құрайтын құрылтай бонусы үшін сотқа берді. Накамура бастапқыда 20 миллиард иен (≈180 миллион АҚШ доллары) көлемінде өтемақы өндіріп алғанымен, Ничия шағымданып, ал 2005 жылы тараптар 840 миллион иен (≈9 миллион АҚШ доллары) бойынша келісімге келді — бұл сол кездегі жапон компаниясы төлеген ең үлкен бонус болды.
• 2003 жылдан бастап АҚШ Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі.

• 1996 — Нисина мемориалдық сыйлығы
• 1998 — Ранк сыйлығы, «Көк және жасыл нитрид негізіндегі жартылай өткізгіш диодты лазерлерді ойлап табуға қосқан үлесі үшін»
• 1998 — C&C сыйлығы, «Галлий нитридті қосылыс жартылай өткізгіштеріне негізделген жоғары жарықтықты, ұзақ қызмет ететін көк жарық шығаратын құрылғыларды әзірлеуге қосқан іргелі және алғашқы үлестері үшін»
• 1999 — Қолданбалы физика бойынша Джулиус Спрингер сыйлығы, «көк лазерлік диодты ойлап тапқаны үшін»
• 2000 — Карл Цейсс сыйлығы, «жоғары жарықтықты, көк жарық шығаратын және лазерлік диодтарды әзірлегені үшін»
• 2000 — Хонда сыйлығы, «жартылай ыдырау периоды бар энергия үнемдейтін диод, көк жарықдиодты ойлап тапқаны және әзірлегені үшін»
• 2000 — Асахи сыйлығы (Исаму Акасакимен бірге), «көк жарық шығаратын құрылғыны зерттегені және әзірлегені үшін»
• 2001 — Ник Холоняк сыйлығы, «GaN мен LED түпнұсқалық демонстрациялау және коммерциялық әзірлегені үшін»
• 2002 — IEEE Quantum Electronics сыйлығы, «Көк, жасыл және ақ жарық шығаратын диодтар мен көк жартылай өткізгіш лазерлерге қосқан алғашқы үлесі үшін».
• 2002 — Такеда сыйлығы, «Көк жарық шығаратын диод пен көк лазерлік диодты әзірлегені үшін».
• 2002 — Франклин институтының Бенджамин Франклин атындағы инженерлік медаль, «Көк/күлгін лазерлік диодтардың дамуына және жоғары жарықтылықтағы жарықдиодтардың пайда болуына әкелген галлий нитридінің оптоэлектрондық технологиясына қосқан іргелі үлесі үшін». Бұл құрылғылар бүгінгі технологияны жетілдірді және жарықтандыру индустриясында төңкеріс жасау мүмкіндігіне ие. Доктор Накамураның галлий нитридінің эпитаксиясындағы табысы галлий нитридінің жартылай өткізгіш технологиясын зерттеудің бүкіләлемдік басталуына әкелді».
• 2006 — Жарық көздерінің құнын төмендету және тиімділігін арттырудағы жетістіктері үшін Финляндияның мыңжылдық технологиялық сыйлығы
• 2008 — Техникалық және ғылыми зерттеулер үшін Астурия ханзадасы сыйлығы
• 2008 – Гонконг ғылым және технология университетінде инженерия докторы дәрежесі берілді
• 2009 — Харви сыйлығы, «Энергия үнемдейтін жарықтандыру жүйелерінде төңкеріс жасаған нитрид негізіндегі ақ жарық диодтарын әзірлеуге қосқан ерекше үлесі үшін».
• 2010 — Кельвин дәрісі, «Болашақтың жарығы - қатты денелі жарықтандыруға жол» атты дәріс (IET сайтындағы бейне дәрістервеб-сайттағы бейне дәрістер)
• 2011 — Кремний алқабының зияткерлік меншік құқығы қауымдастығының «Жыл өнертапқышы» атағына ие болды. (Silicon Valley Intellectual Property Law Association (SVIPLA)).
• 2012 — Техникалық Эмми сыйлығы - Ұлттық теледидар өнері мен ғылымдары академиясы беретін марапат. (NATAS).
• 2014 — Мәдениет ордені
• 2014 — Көрнекті мәдениет қайраткері
• 2014 — Физика бойынша Нобель сыйлығы (Исаму Акасаки және Хироши Аманомен бірге), «жарқын және энергия үнемдейтін ақ жарық көздеріне әкелген тиімді көк жарық шығаратын диодтарды (ЖД) ойлап тапқаны үшін»..
• 2015 — Чарльз Старк Дрейпер сыйлығы (Исаму Акасаки, Ник Холоняк, М. Джордж Крафорд және Рассел Д. Дюпуиспен бірге), «жарық шығаратын диодтарға (ЖД) арналған материалдар мен процестерді ойлап тапқаны, әзірлегені және коммерцияландырғаны үшін»
• 2015 — Жаһандық энергия (Джаянт Балигамен бірге), «Энергия үнемдейтін ақ жарықдиодты жарықтандыруды ойлап тапқаны, коммерцияландырғаны және дамытқаны үшін» 2017 — Маунтбаттен медалі