Уильям Фарго

	Уильям Джордж Фарго;
Лауазымы
	Буффало қаласының 27-мэрі
	Буффало қаласының 27-мэрі
1862 — 1866
Ізашары	Франклин А. Альбергер
Ізбасары	Чандлер Дж. Уэллс
Өмірбаяны
Партиясы	Демократиялық партия
Мамандығы	экспресс тасымалдаушы, банкир, саясаткер
Дүниеге келуі	20 мамыр 1818 ; Помпи, Нью-Йорк, АҚШ
Қайтыс болуы	3 тамыз 1881 (63 жас); Буффало, Нью-Йорк, АҚШ
Жерленді	Форест-Лон зираты, Буффало, Нью-Йорк, АҚШ
Туған кездегі есімі	Уильям Джордж Фарго
Жұбайы	Анна Херд Уильямс
Балалары	8
Қолтаңбасы
	өңдеу

Уильям Джордж Фарго (20 мамыр 1818 – 3 тамыз 1881) — Wells Fargo and Company және American Express компанияларының негізін қалаған америкалық кәсіпкер әрі саясаткер. Бастапқыда Wells Fargo жүк тасымалдау, пошта жеткізу, дилижанс тасымалы және банктік қызметтермен айналысқан, қазіргі кезде ол Wells Fargo банк корпорациясы ретінде жұмыс істейді.

Ерте өмірі

Уильям Джордж Фарго 1818 жылғы 20 мамырда Нью-Йорк штатындағы Онондага округіне қарасты Помпи қаласында дүниеге келді. Ол Уильям К. Фарго (1791–1878) мен Стейси Чаппел Стронгтың (1799–1869) он екі баласының тұңғышы болды. Оның кенже інісі Джеймс Конгделл Стронг Фарго (1829–1915) American Express компаниясының президенті қызметін 30 жыл атқарды. Уильямның білімі ауыл мектебінде берілетін бастауыш деңгейдегі оқумен ғана шектелді. Ол 13 жасында мектептен шығып, Помпи қаласында пошта тасушы болып жұмыс істей бастады және отбасына қаржылай қолдау көрсетуге көмектесті.

Оның әкесі Коннектикут штатындағы Нью-Лондон қаласында дүниеге келген және 1812 жылғы соғысқа қатысқан. Аға Фарго Форт-Ниагарада әскери қызмет атқарып, генерал Ван Ренсселердің қолбасшылығымен өткен Куинстон-Хайтс шайқасына қатысты. Бұл шайқаста британдық генерал Айзек Брок қаза тапты. Америкалықтар ұрыс алаңын басып алардың алдында Фарго оң санына жараланды.

Оның атасы Уильям Биби Фарго (1757–1801) Америка тәуелсіздігі үшін соғыста ерекше ерлік көрсеткен. Ол Уильям Фаргоның (1726–1813) ұлы болған. Уильям Джордж Фаргоның арғы атасы Мозес Фаргоның (1691–1798) ұлы әрі Мозес Фаргоның (1648–1742) немересі болған. Соңғысы Францияның Лион қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Жасент «Джейсон» Фаржо жұбайы мен балаларымен бірге Уэльске қоныс аударып, кейіннен Мозес пен оның ағасы Аарон 1670 жылы Коннектикуттағы Норфолк қаласына көшіп барған.

Мансабы

13 жасында Фарго мектептен шығып, туған жері Нью-Йорк штатындағы Помпи ауылында пошта тасушы болып жұмыс істей бастады. 1838 жылдың қысында ол Сиракьюс қаласындағы Hough & Gilchrist азық-түлік компаниясына жұмысқа орналасты. Бір жылдан кейін Росвелл мен Уиллетт Хинманның азық-түлік дүкеніне ауысты. Үш жылдан соң Фарго Сиракьюс қаласындағы Dunford & Co. жүк жөнелту компаниясында кеңсе қызметкері болды. 1841 жылы ол Оберн қаласындағы Auburn and Syracuse Railroad теміржол компаниясында Олбани мен Буффало арасындағы жүк агенті әрі экспресс-хабаршы қызметіне тағайындалды. Бір жылдан кейін, 1843 жылы, Нью-Йорк штатындағы Буффало қаласында компанияның жергілікті агенті болды. Кейін ол Auburn and Syracuse Railroad компаниясынан кетіп, Livingston, Wells & Co. компаниясына экспресс-хабаршы болып жұмысқа орналасты.

American Express Company

1845 жылғы 1 сәуірде Фарго Генри Уэллс және Дэниел Даннингпен бірге Wells & Co. атауымен жұмыс істеген Western Express компаниясын құрды. Компания Буффало, Цинциннати, Сент-Луис, Чикаго және осы қалалардың арасындағы елді мекендерге экспресс жеткізу қызметін көрсетті. Сол кезде Буффалоның батысында теміржол желісі болмағандықтан, компанияның қызметіне жетекшілік еткен Фарго жүк пен поштаны тасымалдау үшін бу кемелері мен ат арбаларын пайдаланды.

1845 жылы Дэниел Даннинг компаниядан шықты, ал 1846 жылы Генри Уэллс өз үлесін Уильям А. Ливингстонға сатып, ол Фаргоның Livingston, Fargo & Company компаниясындағы серіктесіне айналды. 1850 жылы бір-бірімен бәсекелес болған үш экспресс компания — Wells & Company (Генри Уэллс), Livingston, Fargo & Company (Уильям Фарго мен Уильям А. Ливингстон) және 1850 жылы Butterfield, Wasson & Company компаниясының құқықтық мұрагері ретінде құрылған Wells, Butterfield & Company (Джон Уоррен Баттерфилд) — біріктіріліп, American Express Company құрылды. Компанияның президенті болып Генри Уэллс, ал хатшысы болып Уильям Фарго тағайындалды.

1866 жылы Генри Уэллс қызметінен кеткеннен кейін және American Express компаниясы Merchants Union Express Company компаниясымен біріккен соң, Фарго American Express компаниясының президенті болып сайланды. Ол бұл қызметті 1881 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды. Оның қайтыс болуынан кейін компания президенті қызметіне інісі Джеймс Конгделл Фарго тағайындалып, бұл лауазымды 1914 жылға дейін атқарды.

Wells Fargo & Company

1852 жылы Генри Уэллс пен Уильям Фарго American Express директорларының бірі Джон Баттерфилд пен басқа директорлар компания қызметін Калифорнияға дейін кеңейтуге қарсы болғаннан кейін Wells Fargo & Co. компаниясын құрды. Wells Fargo & Co. бастапқыда Нью-Йорк пен Сан-Франциско арасында Панама мойнағы мен Тынық мұхиты жағалауы арқылы экспресс жеткізу қызметін ұйымдастыру үшін құрылды. Жаңа компания банктік қызметтерді де, экспресс жеткізу қызметтерін де ұсынды. Банктік қызметтерге алтынды сатып алу және банктік аударым вексельдерін сату кірсе, экспресс қызметтері алтынды және басқа да бағалы жүктерді жедел жеткізуді қамтыды. Компания алтын қарбаласы кезінде Сан-Францискода жұмысын бастады. Көп ұзамай оның агенттері Батыстағы жаңадан құрылған қалалар мен кен өндіру кенттерінде кеңселер аша бастады.

1861 жылы Wells Fargo & Company 1857 жылы Америка Құрама Штаттарының поштасын тасымалдау үшін құрылған Overland Mail Company компаниясын сатып алып, оны қайта ұйымдастырды. Фарго бұл компанияны құрған алғашқы бастамашылардың бірі болған.

Өзге қызметтері

Фарго New York Central Railroad Company компаниясының директоры әрі вице-президенті, Northern Pacific Railway компаниясының директоры және акционері, Buffalo, New York and Philadelphia Railroad Company компаниясының директоры болды. Сондай-ақ ол Buffalo Coal Company мен McKean and Buffalo Railroad Company компанияларының акционері болған. Бұдан бөлек, Фарго Буффало қаласындағы бірнеше ірі өндірістік кәсіпорынның да акционері болды.

Саяси қызметі

1861 жылы Фарго Буффало қаласының мэрі болып сайланып, бұл қызметті 1862 жылдан 1866 жылға дейін атқарды. 1863 жылы ол болашақ мэр Чандлер Дж. Уэллсті жеңіп, екінші мерзімге қайта сайланды. Оның мэрлік қызметі кезінде 1862 жылғы Буффало көтерілісі орын алды. Фарго өмір бойы Демократиялық партияның мүшесі болды және оңтүстік штаттардың бөлініп шығуына қарсы тұрды. Америкадағы азамат соғысы кезінде ол Одақты қолдап, әскерге шақырылған өз қызметкерлерінің жалақысының бір бөлігін төлеп отырды.

Жеке өмірі

1840 жылғы қаңтарда Фарго Помпи қаласының негізін қалаушылардың бірі Натан Уильямстың қызы Анна Х. Уильямсқа (1820–1890) үйленді. Олардың сегіз баласы болды:

Джорджия Фарго (1841–1892) — тұрмыс құрмаған.
Альма Корнелия Фарго (1842–1842) — сәби кезінде қайтыс болды.
Сара Айрин Фарго (1843–1854).
Уильям Джордж Фарго кіші (1845–1872) — Минерва Элизабет Прендергастқа (1848–1873) үйленген.
Ханна София Фарго (1847–1851) — сәби кезінде қайтыс болды.
Мэри Луиза Фарго (1851–1852) — сәби кезінде қайтыс болды.
Хелен Лейси Фарго (1857–1886) — 1902–1905 жылдары Кубадағы, ал 1906–1909 жылдары Панамадағы АҚШ министрі қызметін атқарған дипломат Герберт Г. Сквайерске (1859–1911) тұрмысқа шыққан.
Эдвин Морган Фарго (1861–1865) — сәби кезінде қайтыс болды.

1868 жылы, 50 жасында, Фарго Буффало қаласының батыс бөлігінен 5,5 акр (2,2 га) жер сатып алды. 1868–1872 жылдары Джерси және Фарго көшелерінің қиылысында Fargo Mansion резиденциясын салдырды. Бұл Буффало қаласындағы ең ірі резиденция болды. Резиденцияның құрылысы 1872 жылы аяқталды. Оның құрылысына 600 000 АҚШ доллары (2025 жылғы бағамен шамамен 16,125 млн АҚШ доллары) жұмсалды. Ал 22 170 шаршы фут (2 060 м²) аумақты алып жатқан ғимаратты жиһаздау мен сәндеуге қосымша 100 000 АҚШ доллары (2025 жылғы бағамен шамамен 2,688 млн АҚШ доллары) жұмсалды. Буффало қаласының тарихшысы Майкл Риццо былай деп жазды:

Нью-Йорк қаласынан тыс жердегі «штаттағы ең сәнді әрі ең қымбат жеке резиденция». Үй Пенсильвания авенюі, Уэст авенюі, Джерси көшесі және Фарго авенюі арасындағы екі қалалық кварталды алып жатты. Оның ортасында бес қабатты мұнара орналасқан еді. Фаргоның өтініші бойынша үйдің құрылысына Одаққа кірген барлық штаттардан әкелінген ағаш пайдаланылды. Сондай-ақ бұл Буффало қаласында лифт орнатылған алғашқы тұрғын үй болды және оның есік тұтқалары алтыннан жасалған деп айтылатын.

Бірнеше айға созылған аурудан кейін Фарго 1881 жылғы 3 тамызда қайтыс болды. 1881 жылғы 7 тамызда өткен жерлеу рәсімінен кейін ол Forest Lawn зиратына жерленді. Ол қайтыс болған кезде сегіз баласының тек екеуі — Джорджия мен Хелен Фарго ғана тірі еді. Фарго қайтыс болғаннан кейін American Express компаниясының президенті қызметіне оның інісі Джеймс Конгделл Фарго тағайындалды.

Мұрасы

Фаргоның жұбайы Анна 1890 жылы қайтыс болды. Тірі қалған екі баласы басқа жерде тұрғандықтан, Fargo Mansion резиденциясы он жыл бойы бос тұрды. Оны күтіп ұстау тым қымбатқа түскендіктен және сатып алушы табылмағандықтан, резиденция 1901 жылы бұзылып, оның аумағы тұрғын үй салуға арналған жер телімдеріне бөлінді. Сол кезде резиденция мен оған тиесілі аумақтың салынғанына небәрі 30 жыл болған еді.

Буффало қаласындағы Fargo Avenue көшесі, Буффало университетіндегі Fargo Quadrangle кешені және Солтүстік Дакота штатындағы Фарго қаласы оның құрметіне аталған.

Fargo Estate Historic District тарихи ауданы 2016 жылы АҚШ-тың Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді.

Тағы қараңыз

Wells Fargo